You are here
Home > Groot-Brittannië > Union Jack: de Britse vlag en zijn geschiedenis

Union Jack: de Britse vlag en zijn geschiedenis

De Union Jack prijkt op vele T-shirt, dekbedden en andere hebbedingen. Want wie wil er nou niet alles met de Britse vlag? Maar hoe is deze driekleur ontstaan? Waarom heet hij de Union Jack en waar is Wales in dit verhaal?

Herkomst van de vlag van het Verenigd Koninkrijk

De vlag is een samenvoeging van drie vlaggen, die van de koninkrijken van Engeland, Schotland en Ierland (hoewel sinds 1921 alleen nog Noord-Ierland deel uitmaakt van het VK). De vlag bestaat uit drie heraldische kruizen.

We hebben een schematische tekening gemaakt waar alles duidelijk op wordt:

Geschiedenis van de Union Jack, de vlag van het Verenigd Koninkrijk.

Het kruis van St George, sinds de jaren 1270 beschermheilige van Engeland, is een rood kruis op een witte ondergrond. Toen de Schotse Jacobus I de troon in 1603 besteeg, werd het gecombineerd met het Andreaskruis in 1606. Het kruis van St Andrew, patroonheilige van Schotland, is een diagonaal wit kruis op een blauwe ondergrond.

Het kruis van St Patrick, patroonheilige van Ierland, is een diagonaal rood kruis op een witte ondergrond. Deze werd gecombineerd met de vorige Union Flag of St George and St Andrew, na de Act of Union van Ierland met Engeland (en Wales) en Schotland op 1 januari 1801.

Waar is Wales?

Vlag van Saint David, Wales

De Welshe draak alsook het kruis van Saint David komt niet voor op de vlag. De reden hiervoor is dat het Vorstendom Wales, toen de eerste unievlag in 1606 werd ingevoerd, al met Engeland verenigd was en niet langer een afzonderlijk vorstendom was.

Qua kleuren zou het natuurlijk ook wel erg bond worden, dus het was een goed smoesje 😉 .

Blauw

Is het je ook al opgevallen dat het blauw uit de Union Jack donkerder is dan die uit de Schotse vlag? De kleur van de Schotse vlag is gebasseerd op de blauwe lucht. Voor de Union Jack zijn in de loop der jaren verschillende tinten blauw gebruikt. De huidige kleur is een diep marineblauw, dat terug is te voeren op de kleur van het historische Blue Squadron van de Koninklijke Marine.

Donkere tinten werden vanwege duurzaamheid gebruikt op maritieme vlaggen, en waarschijnlijk dus ook op de Union Jack. Zo kan de vlag wel even mee terwijl hij langzaam verbleekt door de zon.

Union Jack

Vlag van de United Kingdom, ook wel de Union Jack

De term ‘Union Jack’ dateert mogelijk uit de tijd van koningin Anne, maar de oorsprong ervan is onzeker. Het kan afkomstig zijn van de ‘jack-et’ van de Engelse of Schotse soldaten, of van de naam van James I, die in 1603 de eerste vakbond heeft opgericht.

Maar het hoogstwaarschijnlijk is dat de naam uit de tijd van Karel II afstampt. Een wet van toen zegt dat de Union Flag alleen mag worden gehesen door schepen van de Royal Navy als een ‘jack’, een kleine vlag bij de boegspriet; de term ‘jack’ betekende ooit klein.

Koninklijke vlag

De unievlag was oorspronkelijk een koninklijke vlag. Toen het huidige ontwerp in 1801 officieel werd gemaakt, wapperde hij bovenop alle forten en kastelen van de koning, maar nergens anders. Tegenwoordig is de Royal Standard eigenlijk meer een koninklijke vlag, waarbij er een versie is voor Schotland en een voor Engeland, Wales & Noord-Ierland.

Britse overzeese gebieden

Gibraltar

De vlag kun je ook in andere landen tegenkomen, dit zijn voornamelijk de Britse overzeese gebieden. Eigenlijk is Gibraltar de enige zonder de Union Jack in zijn vlag.

De Sovereign Base Areas van Akrotiri en Dhekelia en het overzeese gebiedsdeel Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha zijn de enige Britse overzeese gebiedsdelen zonder een eigen vlag en wapen. Zij hijsen de Britse vlag.

De kanaaleilanden en Isle of Man zijn Brits Kroonbezit. Alleen Guernsey (inclusief Herm, Alderney, Sark en Brecqhou) heeft de Engelse (dus het rode kruis) in zijn vlaggen verwerkt.

Verhoudingen Union Jack

De Union Jack 3:5

Hoewel de standaard verhouding 1:2 is, bestaan er andere verhoudingen. In het vlaggenboek van de Royal Navy, staat dat zowel de 1:2 als de 3:5 versie officieel is. De 3:5 versie wordt het meest gebruikt door het Britse leger en wordt daarom ook wel de oorlogsvlag genoemd. In deze versie worden de binnenste punten van de diagonalen linksonder en rechtsboven van het kruis van de St Patrick’s afgesneden of ingekort.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Top