Bij Wales wordt vaak aan groene heuvels en uitgestrekte valleien gedacht. Noord-Wales laat echter een andere kant van het land zien. Dit gebied herbergt de ruige bergen van Eryri National Park (Snowdonia), maar ook de kustlijn van Anglesey. Een diverse regio dus, die het ontdekken waard is. Indrukwekkende landschappen, eeuwenoude kastel en pittoreske dorpjes, in Noord-Wales vind je ze.
Lonely Planet benoemde de regio in 2017 al tot één van de must-visit bestemmingen, maar ook nu is Noord-Wales nog steeds een bezoek waard. Waarom? Lees dit artikel en plan jouw vakantie naar het noorden van Wales.
De geschiedenis van Noord-Wales
In het landschap van Noord-Wales vind je nog steeds sporen van de eerste bewoners uit de prehistorie. Grafkamers, staande stenen en resten van nederzettingen uit de bronstijd vind je nog op Anglesey en in Eryri (Snowdonia). Later maakt het gebied deel uit van verschillende Keltische koninkrijken. Het koninkrijk Gwynedd ontstaat in de 5e eeuw en ontwikkelt zich tot een machtig Welshe rijk. Het blijft tot de dertiende eeuw politiek en militair belangrijk.
In de dertiende eeuw verandert de regio ingrijpend door de verovering door de Engelse koning Edward I. Hij laat een keten van kastelen bouwen om zijn macht veilig te stellen. Conwy Castle, Caernarfon Castle en Beaumaris Castle behoren tot de best bewaarde voorbeelden van deze militaire machtsvertoning. Ze domineren nog altijd het landschap en laten zien hoe strategisch Noord-Wales was in de machtsstrijd tussen Engeland en Wales. Caernarfon krijgt later een symbolische rol als locatie voor de investituur van de Prins van Wales.
Industriële revolutie
Vanaf de achttiende eeuw breekt een nieuwe periode aan. Noord-Wales wordt een belangrijk centrum van de industriële revolutie, vooral door de winning van leisteen. Plaatsen als Blaenau Ffestiniog groeien uit tot industriële steden, waar duizenden mensen werken in de steengroeven. Het Pontcysyllte Aqueduct, nu UNESCO-werelderfgoed, toont hoe ingenieurs oplossingen bedachten om grondstoffen efficiënt te vervoeren via kanalen en viaducten.
Wanneer de mijnbouw in de twintigste eeuw afneemt, krijgt de regio te maken met economische veranderingen. Veel industriële locaties raakten in onbruik, maar verdwijnen niet. Tegenwoordig krijgen voormalige steengroeven en fabrieksterreinen een nieuwe functie. Zo kun je cultuur verantwoordelijk gave activiteiten ondernemen. Misschien wel het opvallendste voorbeeld is dat je kunt gaan surfen op de plek waar ooit een aluminiumfabriek stond (Surf Snowdonia ). Of bezoek ’s werelds snelste, en Europa’s langste tokkelbaan in leisteengroeve Penrhyn Quarry (Zip World ). Maar je kunt ook trampoline springen in de grotten van Blaenau Ffestiniog (Bounce Below ), ooit de mijnbouwhoofdstad van Wales.
De cultuur van Noord-Wales
De cultuur van Noord-Wales leunt sterk op taal, muziek en verhalen die al generaties lang worden doorgegeven. Vooral de Welshe taal speelt hierin een zichtbare rol. In delen van de regio wordt nog volop Welsh gesproken, met name in Gwynedd (64,4 % in 2021) en op Anglesey (55,8 %). Hiermee is dit de regio waar je de grootste kans hebt om deze taal te horen.
De taal wordt natuurlijk ook volop gebruikt in de lokale muziek. Noord-Wales kent een lange traditie van zang en instrumentale muziek, waarin de harp een centrale rol speelt. Ook instrumenten als de crwth (snaarinstrument) en de pibgorn (hoornpijp) maken deel uit van oudere muziektradities.
Grote kans dat je met deze muziek kennis maakt tijden de National Eisteddfod . Dit festival draait om muziek, poëzie, literatuur en podiumkunsten en trekt deelnemers uit heel Wales. De National Eisteddfod vindt jaarlijks plaats en wisselt af tussen Noord- en Zuid-Wales. Tijdens dit evenement staat de Welshe taal centraal en kun je je onderdompelen in de Welshe cultuur.
Legendes
Bij oude culturen horen ook verhalen en legendes, in Noord-Wales vind je deze dan ook zeker terug. Zo draait het in Beddgelert om het bekende verhaal van hond Gelert, wiens graf volgens de overlevering in het dorp ligt. Gelert was de trouwe viervoeter van prins Llywelyn de Grote (1172 – 1240) en heeft nu dus een dorp wat naar zijn graf is vernoemd. Is het geschiedenis of folklore?
Ook oudere mythen maken deel uit van het culturele landschap. Volgens een Welshe legende vochten onder Dinas Emrys (Eryri National Park) twee draken met elkaar: een rode en een witte. De rode draak behaalde uiteindelijk de overwinning en groeide uit tot symbool van Wales. Het verhaal, dat al voorkomt in middeleeuwse teksten, wordt vaak gezien als een allegorie voor de strijd tussen de oorspronkelijke Welshe bevolking en binnenvallende machten.
Activiteiten en bezienswaardigheden in Noord-Wales
De rijke geschiedenis van de regio is terug te vinden in de bezienswaardigheden van Noord-Wales. Je kunt jezelf verder in het verleden verdiepen doormiddel van diverse musea, maar ook wandelen of ziplinend door historische plekken. Hieronder vind je de grootste bezienswaardigheden van deze regio in een kaart, waarna we de hoogtepunten voor je verder toelichten.
Kaart bezienswaardigheden Noord-Wales
De hoogtepunten van Noord-Wales
Ontdek hieronder de niet te missen hoogtepunten van Noord-Wales.
Eryri National Park (Snowdonia)
Eryri National Park (Snowdonia) is het berggebied van Noord-Wales. Hier ligt ook de hoogste berg van Wales, Yr Wyddfa (Mount Snowdon). Je kunt die te voet beklimmen via verschillende routes, variërend van relatief toegankelijk tot pittig. Reken op een halve tot hele dag, afhankelijk van je conditie en het weer, dat laatste kan namelijk snel omslaan.
Wie minder zin heeft in een klim, kan met de Snowdon Mountain Railway omhoog. Dat is toeristisch, maar het uitzicht boven is bij helder weer gewoon prachtig: je kijkt uit over bergen, meren en richting de kust. Daarnaast zijn er in het gehele park talloze wandelroutes, mountainbikeroutes en kleinere dorpen waar je prima kunt lunchen na een dag buiten.
Conwy Castle
Conwy Castle is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Wales. Het is eind 13e eeuw gebouwd in opdracht van Edward I en maakt deel uit van zijn verdedigingslinie in Noord-Wales. Wat het kasteel interessant maakt, is de ligging: direct aan de monding van de rivier en naast de stadsmuren van Conwy. Je kunt de torens beklimmen en over de muren lopen. Vanaf daar heb je zicht op de haven, de brug en het omringende landschap. Als je hier rondloopt krijg je een goed beeld van hoe zo’n vesting functioneerde.
Caernarfon Castle
Caernarfon Castle is groter en formeler dan Conwy. Ook dit kasteel is gebouwd door Edward I, maar hier zie je duidelijk dat het bedoeld was als machtsstatement. De veelhoekige torens en dikke muren maken indruk. Het kasteel kreeg later extra betekenis als locatie voor de investituur van de Prins van Wales, onder meer in 1969 voor prins Charles. Binnen vind je tentoonstellingen over de geschiedenis van Wales en de rol van het kasteel door de eeuwen heen. Trek er gerust een paar uur voor uit; het terrein is uitgebreid.
Lees meer over Caernarfon Castle
Penrhyn Castle
Penrhyn Castle is geen middeleeuws fort, maar een 19e-eeuws landhuis in neogotische stijl. Het oogt als een kasteel, maar is gebouwd door een steenrijke familie die haar geld verdiende in de leisteenindustrie en suikerplantages.
Binnen zie je rijk ingerichte kamers, kunstcollecties en veel donker hout. Het bezoek geeft niet alleen een beeld van aristocratische rijkdom, maar ook van de sociale geschiedenis van de regio, inclusief de beruchte leisteenstakingen. Het omliggende landgoed is groot en geschikt voor een langere wandeling.
Pontcysyllte Aqueduct
Het Pontcysyllte Aqueduct is een 19e-eeuws aquaduct dat deel uitmaakt van het Llangollen Canal. Het is een technisch hoogstandje uit de tijd van de industriële revolutie en staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Je kunt eroverheen lopen of met een smalle kanaalboot oversteken. Het water loopt in een smalle trog met aan één kant alleen een reling en daaronder een flinke diepte. Niet gevaarlijk, wel even wennen als je niet van hoogtes houdt.
Portmeirion
Portmeirion is geen traditioneel Welsh dorp, maar een bewust ontworpen plek uit de 20e eeuw van architect Clough Williams-Ellis. Hij wilde bewijzen dat architectuur speels, kleurrijk en harmonieus met het landschap kon zijn. Het dorp heeft een uitgesproken mediterrane sfeer, met pastelkleurige huizen, zuilen en subtropische beplanting. Dat contrast met het ruige berglandschap van Noord-Wales maakt een bezoek juist verrassend.
Portmeirion is compact genoeg om in een paar uur te verkennen. Je wandelt er langs doorkijkjes naar zee en zorgvuldig aangelegde tuinen.
Anglesey
Anglesey (Ynys Môn) is een eiland in het noordwesten van Wales met een lange kustlijn, stranden en archeologische vindplaatsen. Een bekend herkenningspunt is de Menai Suspension Bridge, een 19e-eeuwse hangbrug die het eiland met het vasteland verbindt. Verder vind je er vuurtorens, kleine baaien en prehistorische monumenten. Het is een goede plek voor kustwandelingen zonder al te veel drukte.
Beaumaris Castle
Beaumaris ligt op het eiland Anglesey en wordt vaak het ‘perfecte’ kasteel genoemd vanwege het symmetrische ontwerp. Ironisch genoeg is het nooit helemaal afgebouwd. Wat het bijzonder maakt, is de concentrische opzet: meerdere verdedigingsringen binnen elkaar. Je ziet hier goed hoe middeleeuwse militaire architectuur zich ontwikkelde. Het ligt bovendien direct aan het water, wat het bezoek goed combineerbaar maakt met een wandeling langs de kust.
Llandudno
Llandudno is een klassieke Britse badplaats met een zeer lange pier en een brede boulevard. Het is netjes, enigszins nostalgisch en vooral populair bij Britse vakantiegangers. Boven de stad ligt de Great Orme, een kalkstenen heuvel die je te voet, met een historische tram of met een kabelbaan kunt bereiken. Vanaf boven heb je een weids uitzicht over zee en kustlijn. Bezoek er Great Orme Mines, de oudste metaalmijn die nog open is voor publiek.
Bodnant Garden
Bodnant Garden is een grote tuin met formele delen, bosrijke stukken en in het voorjaar uitbundige bloei (vooral rododendrons en laburnumtunnels). Het is goed onderhouden en overzichtelijk aangelegd. Je hoeft geen fanatieke tuinliefhebber te zijn om dit te waarderen; het is vooral een rustige plek om een paar uur rond te lopen. Reken wel op wat hoogteverschillen.
De natuur van Noord-Wales
Noord-Wales is compact, maar landschappelijk verrassend gevarieerd. Bergen, kust, rivierdal en heuvelland liggen op relatief korte afstand van elkaar. Je kunt ’s ochtends in de bergen lopen en ’s middags aan zee staan. Dat maakt het gebied overzichtelijk én afwisselend.
Eryri National Park (Snowdonia)
Eryri (Snowdonia) is het grootste nationale park van Wales en het meest bergachtige deel van de regio. Hier vind je Yr Wyddfa (Mount Snowdon), met 1.085 meter de hoogste top van Wales. Er lopen meerdere routes omhoog, variërend van goed begaanbare paden tot steilere, rotsige trajecten. Het weer kan snel omslaan, dus goede voorbereiding is geen overbodige luxe.
Wat Eryri interessant maakt, is de combinatie van bergen, meren (zoals Llyn Padarn en Llyn Ogwen), heidevelden en beboste dalen. Het park is populair bij wandelaars, trailrunners en klimmers, maar je kunt er ook prima kortere, minder intensieve wandelingen maken. Buiten het hoogseizoen voelt het gebied rustig en ruim.
Anglesey
Anglesey (Ynys Môn) is een eiland met een lange, grillige kustlijn. Je vindt er brede zandstranden, kliffen en kleinere baaien. De Anglesey Coastal Path loopt rondom het eiland en is geschikt voor dagwandelingen in etappes. De natuur is hier opener en minder bergachtig dan in Eryri. Denk aan zeevogels, vuurtorens en veel horizon. Het eiland heeft ook prehistorische monumenten en ligt via de Menai Suspension Bridge verbonden met het vasteland.
Great Orme
De Great Orme is een kalkstenen heuvel bij Llandudno die uitsteekt in zee. Je kunt hem te voet beklimmen, met een historische tram bereiken of met de kabelbaan omhoog. Boven heb je uitzicht over de Ierse Zee, de kustlijn en bij helder weer zelfs richting Anglesey.
Wat veel mensen niet weten: in de Great Orme liggen resten van een van de oudste kopermijnen ter wereld, uit de bronstijd. Het gebied is daarnaast een natuurreservaat met specifieke kalkgraslanden en wilde geiten die hier vrij rondlopen.
Clwydian Range
De Clwydian Range is een heuvelrug in het noordoosten van Wales. Minder spectaculair dan Eryri, maar juist daardoor rustiger. De toppen zijn rond en begroeid met heide en grasland. Er loopt een langeafstandswandelroute over de kam van de heuvels (Offa’s Dyke Path kruist dit gebied). Vanaf verschillende punten heb je uitzicht over zowel de Ierse Zee als het binnenland. Het is een goede plek voor wie wel hoogteverschil zoekt, maar geen alpiene omstandigheden.
Dee Valley & Dee Estuary
De rivier de Dee stroomt vanuit het binnenland van Noord-Wales via Llangollen richting de Ierse Zee. In de Dee Valley bestaat het landschap uit glooiende heuvels, weilanden en bosranden. Het gebied is toegankelijk en geschikt voor wandelingen en fietstochten zonder extreme hoogteverschillen. Bij Llangollen ligt het 19e-eeuwse Pontcysyllte Aqueduct (onderdeel van het Llangollen Canal).
Een andere manier om het dal te verkennen is met de Llangollen Railway. Deze historische spoorlijn rijdt tussen Llangollen en Corwen en volgt grotendeels de rivier. De trein wordt vaak getrokken door gerestaureerde stoomlocomotieven uit de 20e eeuw.
Verder stroomafwaarts gaat de rivier over in het Dee Estuary, een breed getijdengebied met slikken en zandbanken. Dit gebied is ecologisch belangrijk en staat bekend om trekvogels en overwinterende vogelsoorten.
Bereikbaarheid van Noord-Wales vanuit Nederland en België
Noord-Wales ligt niet om de hoek, maar is goed bereikbaar met vliegtuig, auto of trein. Reken wel op een reisdag, zeker als je naar het binnenland (Eryri/Snowdonia) wilt.
- Vliegen: De snelste optie is vliegen naar een luchthaven in Noordwest-Engeland, zoals Manchester Airport (beste verbindingen vanuit Nederland en België) of Liverpool John Lennon Airport. Vanaf Manchester Airport is het ongeveer 1,5/2 uur rijden naar Conwy of Llandudno, 2 uur naar Eryri (Snowdonia) en 2/2,5 uur naar Anglesey.
- Je kunt vanaf de luchthaven een auto huren of per trein richting Chester en verder reizen.
- Je kunt vliegtickets vergelijken met bijvoorbeeld Vliegtickets.nl of Tix.nl .
- Met de auto: Veel mensen combineren Noord-Wales met een rondreis door Engeland.
- Vanuit Hull met P&O is het zo’n 3,5 uur rijden, via Leeds, Manchester en Chester rijdt je via de A55 Noord-Wales in.
- Vanuit Newcastle met DFDS rijdt je in ruim 4 uur naar Noord-Wales via Leeds, Manchester en Chester kom je op de A55.
- Vanuit Harwich met Stena Line is het zo’n 5 uur rijden, via Cambridge en Birmingham rijdt je via de A5 Noord-Wales in.
- Vanuit Dover is het zo’n 6 uur rijden, via Londen en Birmingham rijdt je via de A5 Noord-Wales in.
- Met de trein: Trein is mogelijk, maar vergt meerdere overstappen.
- Globale route: Eurostar naar London, vanaf Londen trein naar Chester. Daarna overstappen richting Noord-Wales (Conwy, Llandudno, Bangor). Heel af en toe rijdt een trein ook rechtsstreeks door naar Noord-Wales vanuit Londen.
- Totale reistijd: Ongeveer 8–10 uur vanaf Amsterdam of Brussel.
Vervoer in Noord-Wales
Noord-Wales is goed bereikbaar, maar het blijft een overwegend landelijke regio. De afstanden zijn niet groot, maar reistijden kunnen oplopen door smalle wegen, heuvelachtig terrein en beperkt openbaar vervoer buiten de hoofdroutes.
Auto
Voor wie meerdere locaties wil combineren in korte tijd, is een auto de meest praktische keuze. Met een auto heb je veruit de meeste vrijheid. Veel natuurgebieden, kleinere dorpen en startpunten van wandelroutes zijn lastig of helemaal niet bereikbaar met het openbaar vervoer.
De hoofdverbinding langs de kust is de A55 (North Wales Expressway), die Chester met Holyhead verbindt. Vanaf daar rijd je het binnenland in richting Eryri (Snowdonia), Anglesey of de Dee Valley. Houd rekening met smalle landwegen, zeker in bergachtig gebied. In het hoogseizoen kan het rond populaire plekken druk zijn.
Openbaar vervoer
Openbaar vervoer is beschikbaar, maar vraagt wat meer planning. De dekking is goed langs de kust en tussen grotere plaatsen, minder frequent in afgelegen gebieden.
Bus
Regionale busdiensten verbinden steden en dorpen. De Fflecsi-diensten (zoals Conwy Valley en Llŷn) werken deels op reservering en bedienen dunner bevolkte gebieden.
In berggebieden rijdt de Snowdon Sherpa , een netwerk van busroutes dat verschillende startpunten rond Yr Wyddfa (Snowdon) met elkaar verbindt. Dit is vooral handig voor wandelaars die een andere route afdalen dan waar ze begonnen zijn.
Er zijn daarnaast seizoensgebonden of toeristische lijnen, maar dienstregelingen verschillen per periode. Voor vertrek is het verstandig actuele tijden te controleren. Bekijk tfw.wales voor de meest actuele informatie.
Trein
De belangrijkste spoorlijn is de North Wales Coast Line, die langs de kust loopt van Chester naar Holyhead. Deze lijn verbindt onder andere Conwy, Llandudno Junction, Bangor en Anglesey. Dat maakt kustplaatsen goed bereikbaar. Voor het binnenland is er de Conwy Valley Line, die van Llandudno naar Blaenau Ffestiniog loopt, dwars door het berggebied. Dit is een praktische verbinding, maar ook een van de mooiere treintrajecten in de regio.
Treinen rijden regelmatig op de hoofdlijnen, maar minder frequent in het binnenland. Bekijk tfw.wales voor de meest actuele informatie.
Te voet
Noord-Wales is bij uitstek geschikt om te voet te verkennen. De regio maakt deel uit van langeafstandsroutes zoals de Welsh Coastal Path, die langs de volledige kust van Wales loopt, en Offa’s Dyke Path, die de grens met Engeland volgt.
Daarnaast zijn er talloze lokale wandelroutes in Eryri National Park, de Clwydian Range en langs de kust van Anglesey. De moeilijkheidsgraad varieert van vlakke kustpaden tot stevige bergtochten. Goede wandelschoenen en aandacht voor het weer zijn geen overbodige luxe.
Accommodatietips Noord-Wales
Noord-Wales biedt een ruime keuze aan accommodaties. Ik verbleef al eens in Ramada Plaza in Wrexham , een prima uitvalbasis voor het oosten van deze regio. Voor mijn volgende reis heb ik The Slate bij Bangor uitgekozen. Een goede uitvalbasis voor het westen van Noord-Wales.
Als je iets unieks wil, kun je verblijven bij Deep Sleep . Alhoewel dit meer een ervaring is dan een accomodatie. Je slaapt namelijk onderin een leisteenmijn, waar je dus eerst heen moet klimmen en klauteren. Helaas zijn de plekken en nachten beperkt, waardoor je geluk moet hebben voor een overnachting.
Boek je accommodatie in Zuid-Wales bijvoorbeeld via Booking , waar je verschillende opties kan vergelijken. Of boek je gezellige cottage op Holidaycottages.co.uk .
Klimaat & beste reistijd
Noord-Wales heeft een gematigd zeeklimaat, met milde winters en koele zomers. Het weer is wisselvallig en kan vooral in berggebieden snel omslaan. In Eryri National Park valt relatief veel neerslag, waardoor het landschap groen blijft, maar goede regenkleding geen overbodige luxe is.
De beste reistijd is van mei tot en met september, wanneer de temperaturen doorgaans tussen 15 en 22 graden liggen en de dagen lang zijn. Juli en augustus zijn het warmst, maar ook het drukst. Voor wie rustiger wil reizen en geen probleem heeft met een frisse wind of een bui, zijn mei, juni en september vaak de prettigste maanden.
Meer informatie
Lees hier meer over Wales of bekijk ons artikel over Zuid-Wales of Midden-Wales.