Gepubliceerd op 4 februari 2024 | Laatst aangepast op 7 juni 2025
Dartmoor National Park ligt in het graafschap Devon, in het zuidwesten van Engeland. Dit ruige, open landschap bestaat uit uitgestrekte heidevelden, verweerde granieten rotsformaties en resten van duizenden jaren menselijke bewoning. Het park beslaat zo’n 950 vierkante kilometer en wordt al sinds 1951 als nationaal park beschermd.
Dartmoor is geliefd bij wandelaars, natuurliefhebbers en rustzoekers. Maar ook wie zich interesseert in geschiedenis, folklore of Britse dorpscultuur, komt hier aan zijn trekken. In dit artikel lees je wat Dartmoor zo bijzonder maakt en hoe je het park kunt verkennen, te voet, te paard of op de fiets.
Landschap en geologie van Dartmoor
Het landschap van Dartmoor is gevormd door miljoenen jaren van geologische activiteit en erosie. Het gebied is vooral bekend om zijn tors, granieten rotsen die als stapels blokken boven het heidelandschap uitsteken. Deze formaties ontstonden doordat zachter gesteente langzaam wegslijt, terwijl het hardere graniet overblijft. Er zijn minstens 365 tors verspreid over het park. Veel van deze rotsformaties zijn uitgegroeid tot herkenningspunten en komen voor in lokale verhalen en legendes.
De naam Dartmoor verwijst naar de rivier de Dart, die dwars door het gebied stroomt. Naast heidevelden vind je in het park ook moerassen, loofbossen, beekjes en steile valleien. Het ecosysteem is kwetsbaar, maar herbergt zeldzame planten en dieren, waaronder diverse soorten vleermuizen, wilde bijen en vogels als de tapuit en nachtzwaluw.
Geschiedenis in het landschap
Dartmoor is een van de meest archeologisch rijke gebieden van Groot-Brittannië. Het landschap ligt bezaaid met sporen van menselijke aanwezigheid die teruggaan tot het neolithicum. Denk aan steencirkels, grafheuvels, hutcirkelcomplexen en eeuwenoude muurtjes. Veel van deze structuren zijn het best zichtbaar tijdens een wandeling over de hoger gelegen delen van het park, zoals bij Merrivale of Grimspound.
De overblijfselen uit de bronstijd (ca. 2500–800 v.Chr.) zijn bijzonder goed bewaard gebleven, omdat Dartmoor na die periode grotendeels verlaten raakte. Later gebruikten schaapherders, tinmijnwerkers en boeren het land, zonder veel aan het oude landschap te veranderen.
Dartmoorpony’s
Een bekend gezicht op Dartmoor zijn de semi-wilde pony’s die vrij rondlopen op de heide. Deze dieren worden al sinds de prehistorie in het gebied gehouden. Opgravingen wijzen erop dat er al rond 1500 v.Chr. pony’s leefden op Dartmoor. Vandaag de dag worden ze beheerd door lokale boeren, maar ze blijven in grote mate zelfstandig. De pony’s zijn gewend aan mensen, maar het blijft belangrijk om afstand te houden. Ze niet voeren, aaien of benaderen voorkomt stress en ongelukken. Ze vormen een integraal onderdeel van het landschap en spelen een rol in het beheer van de vegetatie.
Dartmoors Tors
Een van de meest kenmerkende elementen in het landschap van Dartmoor zijn de tors. Deze granieten rotsformaties steken als natuurlijke uitkijkpunten boven de heidevelden uit. Ze zijn ontstaan door miljoenen jaren van erosie, waarbij het omringende, zachtere gesteente langzaam is verdwenen. Wat overblijft, zijn stapelingen van verweerd graniet die soms doen denken aan ruïnes of beelden.
Er zijn ruim 365 tors in Dartmoor, elk met een eigen vorm, karakter en ligging. Sommige liggen vlak bij de weg en zijn gemakkelijk bereikbaar, andere vergen een flinke wandeling door afgelegen terrein. Veel tors zijn opgenomen in lokale legendes en bieden een uniek uitzicht op het omliggende landschap.
Top 5 tors in Dartmoor
Er zijn 365 tors, voor iedere dag één (behalve in een schrikkeljaar dan), maar helaas zul je waarschijnlijk niet zo veel tijd hebben. Daarom hier de top 5 met de bekendste tors.
- Haytor: Haytor is een van de meest bezochte tors van Dartmoor. De tor ligt dicht bij de weg en is daardoor goed bereikbaar. Vanaf de top heb je uitzicht over het zuidoosten van Dartmoor en bij helder weer tot aan de kust. In de buurt liggen resten van een oude granietgroeve en een spoorlijn.
- Bowerman’s Nose: Deze opvallende formatie lijkt op een menselijke figuur en is onderwerp van meerdere lokale legendes. Volgens een van de verhalen zou Bowerman een molenaar zijn geweest die door heksen in steen is veranderd. De tor ligt ten noorden van Widecombe-in-the-Moor en is bereikbaar via een korte wandeling.
- Great Staple Tor: Great Staple Tor ligt in het westen van het park, niet ver van de stad Tavistock. De tor bestaat uit opvallende rotsblokken die rechtop lijken te staan, wat het tot een fotogenieke plek maakt. Het omliggende gebied is open en heuvelachtig en biedt brede uitzichten over West-Dartmoor.
- High Willhays: Met 621 meter is High Willhays het hoogste punt van Dartmoor én van Zuid-Engeland. De tor ligt in een afgelegen deel van het park, vlak bij Yes Tor. Door de hoogte is het gebied vaak mistig of winderig, maar bij goed weer kun je kilometers ver kijken.
- Brent Tor: Brent Tor ligt aan de westelijke rand van het park en valt op doordat er een middeleeuwse kerk op de top staat: de Church of St. Michael de Archangel. De tor is kleiner dan de andere genoemde voorbeelden, maar de ligging op een vulkanische heuvel en het uitzicht op de Tamar-vallei maken het een bijzonder bezoek waard.
Militair gebruik
Een minder bekend aspect van Dartmoor is het militaire gebruik van delen van het park. Sinds de Tweede Wereldoorlog traint het Britse leger in drie oefengebieden in het noorden van het park. De open heide en het ruige terrein maken het geschikt voor oefeningen onder realistische omstandigheden. Het gaat om Dartmoor Training Areas in Willsworthy, Okehampton en Merrivale.
Deze oefengebieden zijn normaal toegankelijk voor wandelaars, tenzij er daadwerkelijk wordt geoefend. Tijdens vuuroefeningen geldt een toegangsverbod. Je herkent dit aan rode vlaggen overdag of rode knipperlichten bij nacht. De grenzen van de oefenterreinen zijn gemarkeerd met rode en witte palen.
Voordat je een wandeling plant in het noordelijke deel van Dartmoor, is het verstandig om de actuele firing times te raadplegen. Deze worden gepubliceerd door het Ministerie van Defensie op www.gov.uk .
Dorpen van Dartmoor
In Dartmoor wonen ongeveer 34.000 mensen, verspreid over kleine dorpen en stadjes. Veel van deze plaatsen liggen aan de rand van het park en vormen een goed vertrekpunt voor wandelingen of uitstapjes.
Postbridge
In het hart van Dartmoor ligt Postbridge. Het dorp is vooral bekend om de middeleeuwse clapper bridge, een brug van platte granieten stenen over de rivier de East Dart. Deze brug is vermoedelijk in de 13e eeuw gebouwd en vormt een van de meest gefotografeerde plekken van het park. In de omgeving zijn korte wandelroutes die je langs rivieren, heide en bossen voeren.
Tavistock
Aan de westelijke rand van Dartmoor ligt Tavistock, een marktstad met een rijke geschiedenis. Het is de geboorteplaats van ontdekkingsreiziger Sir Francis Drake. Tavistock staat bekend om zijn onafhankelijke winkels, lokale markten en jaarlijkse Goose Fair in oktober. Vanuit de stad kun je fietsen over de Drake’s Trail, een route die deel uitmaakt van het nationale fietsroutenetwerk.
Princetown
Princetown ligt hoog in het landschap en is daarmee een van de koudste en meest winderige plekken van Dartmoor. Hier vind je het National Park Visitor Centre en het Dartmoor Prison Museum. De gevangenis werd in 1809 gebouwd en speelde een belangrijke rol tijdens de Napoleontische oorlogen. Princetown ligt centraal in het park en vormt een goede uitvalsbasis voor langere wandelingen over het hoogveen.
Chagford
Chagford ligt aan de noordoostelijke rand van Dartmoor en is een levendig dorp met een actieve kunst- en muziekscene. In de zomer zijn er festivals zoals het Chagstock muziekfestival en het Chagford Film Festival. Het centrum heeft cafés, galeries en een historische markthal. De langeafstandswandelroute Two Moors Way loopt vlak langs het dorp.
Higher Uppacott
Tussen de heuvels ligt Higher Uppacott, een zeldzaam goed bewaard gebleven middeleeuwse boerderij. Het huis dateert uit de 14e of 15e eeuw en laat zien hoe boerengezinnen vroeger woonden. Bezoeken kan alleen op afspraak of tijdens open dagen, maar het biedt een uniek inkijkje in het agrarisch erfgoed van Dartmoor.
Widecombe-in-the-Moor
Widecombe-in-the-Moor is een van de bekendste dorpen van Dartmoor. Het ligt in een groene vallei en trekt bezoekers met zijn kerk, theehuizen en traditionele pubs. De kerk van St. Pancras staat bekend als de ‘Kathedraal van het Moeras’. In september vindt hier de Widecombe Fair plaats, een dorpsfeest met optochten, markten en muziek.
Okehampton
In het noorden van Dartmoor ligt Okehampton. Het is een goede uitvalsbasis voor wandelingen in de ruigere delen van het park. In de stad vind je het Museum of Dartmoor Life en het beginpunt van de Granite Way, een populaire fietsroute naar Lydford. Ook Simmons Park, met zijn rivier en aangelegde paden, is een bezoek waard.
Moretonhampstead
Dit oude marktstadje ligt op de noordoostelijke flank van Dartmoor. Moretonhampstead is bekend om zijn actieve kunstgemeenschap. Er zijn kleine galeries, een motormuseum en het Miniature Pony Centre. De Wray Valley Trail verbindt het dorp met Bovey Tracey en is geschikt voor fietsers en wandelaars.
Actief in Dartmoor
Dartmoor is bij uitstek geschikt voor buitenactiviteiten. Het netwerk van openbare paden is groot en gevarieerd. Of je nu houdt van een korte wandeling of juist een fysieke uitdaging zoekt, je kunt het hier vinden. Daarnaast leent het landschap zich voor fietsen, paardrijden en klimmen.
Wandelen in Dartmoor
Dartmoor heeft honderden kilometers aan wandelpaden. Veel routes volgen oude handelswegen of leidden naar archeologische vindplaatsen. Bekende wandelingen zijn onder andere de route van Postbridge naar Bellever Forest en het pad naar Great Staple Tor. Wandelgidsen en GPX-bestanden zijn te vinden via de website van Dartmoor National Park of lokale VVV’s.
Bekijk hier verschillende wandelroutes of meer over wandelen in het VK in het algemeen.
Fietsen
Voor fietsers zijn er verschillende routes over voormalige spoorlijnen, zoals de Granite Way tussen Okehampton en Lydford. Deze weg is grotendeels verhard en volgt een licht glooiend traject met uitzicht op het noordelijke deel van het park. Voor wie meer uitdaging zoekt, zijn er mountainbikeroutes over onverharde paden.
Bekijk hier fietsroutes in Dartmoor.
Paardrijden
Dartmoor is ook te paard goed te verkennen. Er zijn speciaal gemarkeerde ruiterpaden die door open terrein, bossen en valleien lopen. Lokale stallen bieden begeleide ritten aan voor beginners en gevorderden. De combinatie van stille natuur en vergezichten maakt het rijden door Dartmoor bijzonder.
Meer informatie over paardrijden in Dartmoor.
Klimmen
De granieten tors van Dartmoor zijn geliefd bij klimmers. Vooral Haytor is een populaire locatie vanwege de goede bereikbaarheid en de variatie aan routes. De rotsen zijn geschikt voor zowel beginners als gevorderde sportklimmers. Lokale gidsen bieden instructies en uitrusting aan voor wie geen eigen materiaal meeneemt.
Meer informatie over klimmen .
Bezienswaardigheden Dartmoor National Park
In Dartmoor en omgeving is genoeg te beleven. Wij hebben alle bezienswaardigheden voor je op onderstaande kaart gezet. De bekendste tors zijn met de rode camera aangegeven, er zijn er echter nog veel meer.
Locatie en bereikbaarheid Dartmoor
Dartmoor National Park bevind zich in Devon, in het Zuidwesten van Engeland.
Met de auto/camper
Het gebied is gemakkelijk te bereiken vanaf de snelweg M5, A30 of de A38. De reistijden vanuit Exeter of Plymouth zijn 30 minuten. In het gebied in een maximum snelheid van 40 miles per uur, vanwege de vele beesten die er rondlopen. Bekijk hier de parkeermogelijkheden in het park.
Als je met de caravan of camper komt zijn sommige wegen te smal om te gebruiken. Gebruik de buschauffeur- en campergids (PDF) om je route te plannen.
Openbaar vervoer
De dichtstbijzijnde grote treinstations zijn Okehampton en Exeter. Daartussen rijdt om de twee uur de Dartmoor Line in 40 minuten tussen Okehampton, Crediton en Exeter St Davids.
Tussen Plymouth en Exeter rijdt in de zomer de Dartmoor Explorer bus van First Bus . Of pak in de zomer de Haytor Hoppa , deze rijdt op zaterdagen van Newton Abbot, naar Widecombe en Manaton.
Er is ook een lijnbusdienst, de 118 , die Tavistock via Mary Tavy en Lydford verbindt met Okehampton Station.
Accommodatie in Dartmoor
Er zijn verschillende accommodatiemogelijkheden in Dartmoor. Je vindt er vele schattige B&B’s of cottages. Er zijn natuurlijk ook gewoon hotels. Bekijk de mogelijkheden op bijvoorbeeld Booking.com en voor cottages op Holidaycottages.co.uk .
Je kunt op sommige plekken wildkamperen (met een tentje), bekijk daarvoor hier de juiste informatie en plekken waar het mag. Heb je een camper, caravan of grote tent? Of wil je gewoon een fatsoenlijke camping, bekijk dat hier de mogelijkheden.
Meer informatie
Lees hier meer over de nationale parken in Engeland, Devon of Zuidwest-Engeland.
