Gepubliceerd op 4 februari 2024 | Laatst aangepast op 1 maart 2026
Je wandelt in Dartmoor National Park over heidevelden waar prehistorische stone rows verscholen liggen, komt middeleeuwse dorpsresten tegen en ziet pony’s vrij rondlopen tussen de granieten rotsen. Het landschap oogt open en leeg, maar zit vol geschiedenis en verhalen die je onderweg steeds opnieuw tegenkomt. Dartmoor is geliefd bij wandelaars, natuurliefhebbers en rustzoekers. Maar ook wie zich interesseert in geschiedenis, folklore of Britse dorpscultuur, komt hier aan zijn trekken. In dit artikel lees je wat Dartmoor zo bijzonder maakt en hoe je het park kunt verkennen.
Dartmoor National Park ligt in het graafschap Devon, in het zuidwesten van Engeland. Dit ruige, open landschap bestaat uit uitgestrekte heidevelden, verweerde granieten rotsformaties en resten van duizenden jaren menselijke bewoning. Het park beslaat zo’n 950 vierkante kilometer en wordt al sinds 1951 als nationaal park beschermd.
Landschap en geologie van Dartmoor
Het landschap van Dartmoor wordt gedomineerd door graniet. Miljoenen jaren geleden drong dit harde gesteente omhoog vanuit de aardkorst. Door eeuwen van erosie sleet het zachtere materiaal weg en bleven de granieten kernstructuren zichtbaar. Zo ontstonden de kenmerkende tors, rotsformaties die als stapels blokken boven het heidelandschap uitsteken. Verspreid over het park liggen er meer dan 350, vaak op hoge en open plekken. Veel tors zijn uitgegroeid tot herkenningspunten en spelen een rol in lokale verhalen en legendes.
Dartmoor is vernoemd naar de rivier de Dart, die ontspringt op de heide en zich een weg baant door valleien en bossen. Naast uitgestrekte heidevelden bestaat het landschap uit natte veengebieden, beekjes, loofbossen en diep uitgesneden dalen. Dit afwisselende terrein vormt een kwetsbaar ecosysteem met zeldzame planten en dieren. In Dartmoor leven onder andere verschillende vleermuissoorten, wilde bijen en vogels zoals de tapuit en de nachtzwaluw.
Geschiedenis in het landschap
Wie door Dartmoor wandelt, loopt voortdurend langs sporen van vroegere bewoning. Het gebied behoort tot de archeologisch rijkste landschappen van Groot-Brittannië. Al in het neolithicum vestigden mensen zich op de hogere delen van de heide. Overal zijn resten te vinden van steencirkels, grafheuvels, hutcirkels en oude veldsystemen. Plaatsen als Merrivale en Grimspound laten goed zien hoe intensief dit landschap duizenden jaren geleden werd gebruikt.
Veel structuren uit de bronstijd, grofweg tussen 2500 en 800 voor Christus, zijn opvallend goed bewaard gebleven. Na die periode raakte een groot deel van Dartmoor minder dichtbevolkt. Later gebruikten schaapherders, tinmijnwerkers en boeren het gebied opnieuw, maar zij pasten zich grotendeels aan het bestaande landschap aan. Daardoor zijn de sporen van eerdere bewoners nog altijd zichtbaar in het terrein.
Dartmoorpony’s
Semi-wilde pony’s zijn een bekend gezicht op Dartmoor. Ze lopen daar vrij rond op de heide. Deze dieren worden al sinds de prehistorie in het gebied gehouden. Opgravingen wijzen erop dat er al rond 1500 v.Chr. pony’s leefden op Dartmoor. Vandaag de dag worden ze beheerd door lokale boeren, maar ze blijven in grote mate zelfstandig. De pony’s zijn gewend aan mensen, maar het blijft belangrijk om afstand te houden. Ze niet voeren, aaien of benaderen voorkomt stress en ongelukken. Ze vormen een integraal onderdeel van het landschap en spelen een rol in het beheer van de vegetatie.
Dartmoors Tors
Een van de meest kenmerkende elementen in het landschap van Dartmoor zijn de tors. Deze granieten rotsformaties steken als natuurlijke uitkijkpunten boven de heidevelden uit. Ze zijn ontstaan door miljoenen jaren van erosie, waarbij het omringende, zachtere gesteente langzaam is verdwenen. Wat overblijft, zijn stapelingen van verweerd graniet die soms doen denken aan ruïnes of beelden.
Er zijn ruim 365 tors in Dartmoor, elk met een eigen vorm, karakter en ligging. Sommige liggen vlak bij de weg en zijn gemakkelijk bereikbaar, andere vergen een flinke wandeling door afgelegen terrein. Veel tors zijn opgenomen in lokale legendes en bieden een uniek uitzicht op het omliggende landschap.
Top 5 tors in Dartmoor
Er zijn 365 tors, voor iedere dag één (behalve in een schrikkeljaar dan), maar helaas zul je waarschijnlijk niet zo veel tijd hebben. Daarom hier de top 5 met de bekendste tors.
- Haytor: Haytor is een van de meest bezochte tors van Dartmoor. De tor ligt dicht bij de weg en is daardoor goed bereikbaar. Vanaf de top heb je uitzicht over het zuidoosten van Dartmoor en bij helder weer tot aan de kust. In de buurt liggen resten van een oude granietgroeve en een spoorlijn.
- Bowerman’s Nose: Deze opvallende formatie lijkt op een menselijke figuur en is onderwerp van meerdere lokale legendes. Volgens een van de verhalen zou Bowerman een molenaar zijn geweest die door heksen in steen is veranderd. De tor ligt ten noorden van Widecombe-in-the-Moor en is bereikbaar via een korte wandeling.
- Great Staple Tor: Great Staple Tor ligt in het westen van het park, niet ver van de stad Tavistock. De tor bestaat uit opvallende rotsblokken die rechtop lijken te staan, wat het tot een fotogenieke plek maakt. Het omliggende gebied is open en heuvelachtig en biedt brede uitzichten over West-Dartmoor.
- High Willhays: Met 621 meter is High Willhays het hoogste punt van Dartmoor én van Zuid-Engeland. De tor ligt in een afgelegen deel van het park, vlak bij Yes Tor. Door de hoogte is het gebied vaak mistig of winderig, maar bij goed weer kun je kilometers ver kijken.
- Brent Tor: Brent Tor ligt aan de westelijke rand van het park en valt op doordat er een middeleeuwse kerk op de top staat: de Church of St. Michael de Archangel. De tor is kleiner dan de andere genoemde voorbeelden, maar de ligging op een vulkanische heuvel en het uitzicht op de Tamar-vallei maken het een bijzonder bezoek waard.
Militair gebruik
Een minder bekend aspect van Dartmoor is het militaire gebruik van delen van het park. Sinds de Tweede Wereldoorlog traint het Britse leger in drie oefengebieden in het noorden van het park. De open heide en het ruige terrein maken het geschikt voor oefeningen onder realistische omstandigheden. Het gaat om Dartmoor Training Areas in Willsworthy, Okehampton en Merrivale.
Deze oefengebieden zijn normaal toegankelijk voor wandelaars, tenzij er daadwerkelijk wordt geoefend. Tijdens vuuroefeningen geldt een toegangsverbod. Je herkent dit aan rode vlaggen overdag of rode knipperlichten bij nacht. De grenzen van de oefenterreinen zijn gemarkeerd met rode en witte palen.
Voordat je een wandeling plant in het noordelijke deel van Dartmoor, is het verstandig om de actuele firing times te raadplegen. Deze worden gepubliceerd door het Ministerie van Defensie op www.gov.uk .
Dorpen van Dartmoor
In Dartmoor wonen ongeveer 34.000 mensen, verspreid over kleine dorpen en stadjes. Veel van deze plaatsen liggen aan de rand van het park en vormen een goed vertrekpunt voor wandelingen of uitstapjes.
Postbridge
In het hart van Dartmoor ligt Postbridge. Het dorp is vooral bekend om de middeleeuwse clapper bridge, een brug van platte granieten stenen over de rivier de East Dart. Deze brug is vermoedelijk in de 13e eeuw gebouwd en vormt een van de meest gefotografeerde plekken van het park. In de omgeving zijn korte wandelroutes die je langs rivieren, heide en bossen voeren.
Tavistock
Aan de westelijke rand van Dartmoor ligt Tavistock, een marktstad met een rijke geschiedenis. Het is de geboorteplaats van ontdekkingsreiziger Sir Francis Drake. Tavistock staat bekend om zijn onafhankelijke winkels, lokale markten en jaarlijkse Goose Fair in oktober. Vanuit de stad kun je fietsen over de Drake’s Trail, een route die deel uitmaakt van het nationale fietsroutenetwerk.
Princetown
Princetown ligt hoog in het landschap en is daarmee een van de koudste en meest winderige plekken van Dartmoor. Hier vind je het National Park Visitor Centre en het Dartmoor Prison Museum. De gevangenis werd in 1809 gebouwd en speelde een belangrijke rol tijdens de Napoleontische oorlogen. Princetown ligt centraal in het park en vormt een goede uitvalsbasis voor langere wandelingen over het hoogveen.
Chagford
Chagford ligt aan de noordoostelijke rand van Dartmoor en is een levendig dorp met een actieve kunst- en muziekscene. In de zomer zijn er festivals zoals het Chagstock muziekfestival en het Chagford Film Festival. Het centrum heeft cafés, galeries en een historische markthal. De langeafstandswandelroute Two Moors Way loopt vlak langs het dorp.
Higher Uppacott
Tussen de heuvels ligt Higher Uppacott, een zeldzaam goed bewaard gebleven middeleeuwse boerderij. Het huis dateert uit de 14e of 15e eeuw en laat zien hoe boerengezinnen vroeger woonden. Bezoeken kan alleen op afspraak of tijdens open dagen, maar het biedt een uniek inkijkje in het agrarisch erfgoed van Dartmoor.
Widecombe-in-the-Moor
Widecombe-in-the-Moor is een van de bekendste dorpen van Dartmoor. Het ligt in een groene vallei en trekt bezoekers met zijn kerk, theehuizen en traditionele pubs. De kerk van St. Pancras staat bekend als de ‘Kathedraal van het Moeras’. In september vindt hier de Widecombe Fair plaats, een dorpsfeest met optochten, markten en muziek.
Okehampton
In het noorden van Dartmoor ligt Okehampton. Het is een goede uitvalsbasis voor wandelingen in de ruigere delen van het park. In de stad vind je het Museum of Dartmoor Life en het beginpunt van de Granite Way, een populaire fietsroute naar Lydford. Ook Simmons Park, met zijn rivier en aangelegde paden, is een bezoek waard.
Moretonhampstead
Dit oude marktstadje ligt op de noordoostelijke flank van Dartmoor. Moretonhampstead is bekend om zijn actieve kunstgemeenschap. Er zijn kleine galeries, een motormuseum en het Miniature Pony Centre. De Wray Valley Trail verbindt het dorp met Bovey Tracey en is geschikt voor fietsers en wandelaars.
Actief in Dartmoor
Dartmoor is bij uitstek geschikt voor buitenactiviteiten. Het netwerk van openbare paden is groot en gevarieerd. Of je nu houdt van een korte wandeling of juist een fysieke uitdaging zoekt, je kunt het hier vinden. Daarnaast leent het landschap zich voor fietsen, paardrijden en klimmen.
Wandelen in Dartmoor
Dartmoor heeft honderden kilometers aan wandelpaden. Veel routes volgen oude handelswegen of leidden naar archeologische vindplaatsen. Bekende wandelingen zijn onder andere de route van Postbridge naar Bellever Forest en het pad naar Great Staple Tor. Wandelgidsen en GPX-bestanden zijn te vinden via de website van Dartmoor National Park of lokale VVV’s.
Bekijk hier verschillende wandelroutes of meer over wandelen in het VK in het algemeen.
Overige activiteiten
Voor fietsers zijn er verschillende routes over voormalige spoorlijnen, zoals de Granite Way tussen Okehampton en Lydford. Deze weg is grotendeels verhard en volgt een licht glooiend traject met uitzicht op het noordelijke deel van het park. Voor wie meer uitdaging zoekt, zijn er mountainbikeroutes over onverharde paden. Bekijk hier fietsroutes in Dartmoor.
Dartmoor is ook te paard goed te verkennen. Er zijn speciaal gemarkeerde ruiterpaden die door open terrein, bossen en valleien lopen. Lokale stallen bieden begeleide ritten aan voor beginners en gevorderden. De combinatie van stille natuur en vergezichten maakt het paardrijden door Dartmoor bijzonder.
De granieten tors van Dartmoor zijn geliefd bij klimmers . Vooral Haytor is een populaire locatie vanwege de goede bereikbaarheid en de variatie aan routes. De rotsen zijn geschikt voor zowel beginners als gevorderde sportklimmers. Lokale gidsen bieden instructies en uitrusting aan voor wie geen eigen materiaal meeneemt.
Bezienswaardigheden Dartmoor National Park kaart
In Dartmoor en omgeving is genoeg te beleven. Wij hebben alle bezienswaardigheden voor je op onderstaande kaart gezet. De bekendste tors zijn met de rode camera aangegeven, er zijn er echter nog veel meer.
Bezienswaardigheden in Dartmoor
Wie Dartmoor bezoekt, merkt al snel dat het meer te bieden heeft dan tors en pittoreske dorpen. Verspreid over het park liggen uiteenlopende bezienswaardigheden die samen een goed beeld geven van de geschiedenis en het landschap. Wie zich eerst wil verdiepen in de achtergrond van het gebied, kan beginnen bij het Dartmoor National Park Visitor Centre in Princetown. Hier vind je informatie over het landschap, de geschiedenis en wandelroutes in het park.
Prehistorische sporen
Dartmoor is al duizenden jaren bewoond en dat zie je vooral terug in de vele prehistorische locaties die verspreid over het park liggen. Een van de bekendste voorbeelden is Grimspound, een ommuurde nederzetting uit de bronstijd waarvan de ronde hutten nog goed herkenbaar zijn. Iets verderop ligt Merrivale, waar stone rows, staande stenen en grafheuvels dicht bij elkaar liggen. Deze plek laat goed zien hoe belangrijk Dartmoor was als ritueel en agrarisch landschap in de prehistorie.
Van Middeleeuwse dorpen tot kastelen
Ook na de prehistorie bleef Dartmoor bewoond, al vaak onder moeilijke omstandigheden. Bij Hound Tor liggen de resten van een verlaten middeleeuws dorp met dertiende-eeuwse longhouses, vlak bij de bekende rotsformaties. Aan de westkant van het park vormt Okehampton Castle een opvallend historisch punt. De ruïne ligt strategisch aan de rand van Dartmoor en herinnert aan de rol die het gebied speelde in bestuur en verdediging tijdens de middeleeuwen.
Aan de zuidrand van het park ligt Castle Drogo, hoog boven de Teign Gorge. Dit is het jongste kasteel van Engeland en een bijzondere combinatie van traditionele vormen en twintigste-eeuwse architectuur. Ook Buckfast Abbey is een bezoek waard. De abdij ligt net buiten het nationale park en staat vooral bekend om haar rustige tuinen. Aan de westelijke rand van Dartmoor ligt ook Brentor Church, een kleine kerk die opvallend hoog op een heuvel is gebouwd. Door de geïsoleerde ligging en het weidse uitzicht is het een markant herkenningspunt in dit deel van het park.
Bossen, rivieren en diepe kloven
Hoewel Dartmoor vooral bekendstaat om open heide, vind je er ook heel ander landschap. Lydford Gorge snijdt diep door het westelijke deel van het park en bestaat uit smalle paden, steile wanden en een waterval. Wistman’s Wood vormt een sterk contrast: een klein oud eikenbos waar mos en kronkelende takken het beeld bepalen.
Voor wie liever een toegankelijker wandeling maakt, is Bellever Forest een prettige plek met bredere paden en rivieroevers. Ook Burrator Reservoir leent zich goed voor een rustige wandeling langs het water. Meldon Viaduct ligt iets noordelijker en maakt tegenwoordig deel uit van de Granite Way, een populaire route voor wandelaars en fietsers vanwege het uitzicht over het dal.
Praktische tips voor je Dartmoor reis
Ben je enthousiast geworden over Dartmoor? Zorg dat je goed voorbereid op pad gaat. Op onze pagina over praktische informatie in het Verenigd Koninkrijk vind je alles wat je moet weten voor je reis. Van ETA tot ponden, zo weet je straks al het nodige.
Wil je weten hoe je het beste door het VK reist? Of je nu met de auto of de trein gaat, wij leggen uit waar je op moet letten. Ook handige checklists, zoals een inpaklijst voor het VK, helpen je stressvrij op weg te gaan.
Locatie en bereikbaarheid Dartmoor
Dartmoor National Park bevind zich in Devon, in het Zuidwesten van Engeland. Het gebied is gemakkelijk te bereiken vanaf de snelweg M5, A30 of de A38. De reistijden vanuit Exeter of Plymouth zijn 30 minuten. In het gebied in een maximum snelheid van 40 miles per uur, vanwege de vele beesten die er rondlopen. Bekijk hier de parkeermogelijkheden in het park.
Als je met de caravan of camper komt zijn sommige wegen te smal om te gebruiken. Gebruik de buschauffeur- en campergids (PDF) om je route te plannen.
Openbaar vervoer
De dichtstbijzijnde grote treinstations zijn Okehampton en Exeter. Daartussen rijdt om de twee uur de Dartmoor Line in 40 minuten tussen Okehampton, Crediton en Exeter St Davids.
Tussen Plymouth en Exeter rijdt in de zomer de Dartmoor Explorer bus van First Bus . Of pak in de zomer de Haytor Hoppa , deze rijdt op zaterdagen van Newton Abbot, naar Widecombe en Manaton.
Er is ook een lijnbusdienst, de 118 , die Tavistock via Mary Tavy en Lydford verbindt met Okehampton Station.
Accommodatie in Dartmoor
Er zijn verschillende accommodatiemogelijkheden in Dartmoor. Je vindt er vele schattige B&B’s of cottages. Er zijn natuurlijk ook gewoon hotels. Bekijk de mogelijkheden op bijvoorbeeld Booking.com en voor cottages op Holidaycottages.co.uk .
Je kunt op sommige plekken wildkamperen (met een tentje), bekijk daarvoor hier de juiste informatie en plekken waar het mag. Heb je een camper, caravan of grote tent? Of wil je gewoon een fatsoenlijke camping, bekijk dan op de officiële website de mogelijkheden.
Meer informatie
Lees hier meer over de nationale parken in Engeland, Devon of Zuidwest-Engeland.
