Chester wordt vaak vergeten tijdens een bezoek aan Engeland, onterecht. Het heeft één van de mooiste binnensteden en is ook goed te combineren met een bezoek aan het noorden van Wales. Vandaar dat we deze Chester wandelroute voor je hebben gemaakt. Zo ontdek je deze historische stad makkelijk te voet.

Kaart Chester wandelroute

Klik hier als de kaart van de Chester wandelroute niet zichtbaar is.

We beginnen de wandelroute in het centrum vlak bij de kathedraal, bij het stadhuis. Hier zit ook het informatiecentrum, mocht je nog een plattegrondje of extra informatie willen van Chester. Hier eindigt ook de route, dus je kunt deze ook na afloop nog bezoeken.

Town Hall

De Chester wandelroute begint bij de Victoriaanse gotische Town Hall, ontworpen door William Henry Lynn. De architect uit Belfast haalde zijn inspiratie uit de middeleeuwse Lakenhal in de Belgische stad Ieper. In 1869 is het geopend door de Prins of Wales, Graaf van Chester, Edward (later koning Edward VII). Vandaag de dag wordt het niet meer gebruikt voor de administratief hoofdkwartier, maar er zijn nog wel bruiloften en evenementen.

Vertrek in zuidelijke richting in Northgate Street, dat is als je met je gezicht naar het stadhuis kijkt naar links.

Start Chester wandelroute: Town Hall
Chester, The Rows
Chester, The Rows

The Rows

Hier tref je gelijk één van de bekendste highlights van Chester, The Rows. Het is een uniek stukje vakmanschap van deze stad. Boven de winkels op straatniveau bevinden zich overdekte gangen met nog meer winkels. Deze zijn te bereiken met verschillende trappetjes. De eerste dubbeldekker-gebouwen dateren uit de 13e eeuw. Waarom deze unieke bouwstijl hier is toegepast is niet bekend, er zijn alleen vermoedens. Zo zou het kunnen zijn dat de gebouwen bovenop de overblijfselen van het Romeinse Deva (hoe Chester toen heette) zijn gebouwd. De Romeinen bouwden hier een fort, en het zou kunnen dat dat er in 1278 nog stond, toen een groot deel van de stad afbranden. Hierna moest de stad natuurlijk opnieuw worden opgebouwd.

Het idee van de gebouwen is dat er onderin een winkel was, en daarboven een huis die dan een aparte ingang had via de galerij.

Hoe komt op het kruispunt met Eastgate Street, Bridge Street en Watergate Street.

High Cross

Dit is de plek van de High Cross, de pilaar die in het midden van dit kruispunt staat. Dit was het middelpunt van het Romeinse fort wat hier ooit stond. De originele zuil uit de 14e eeuw is in 1646 in de Engelse Burgeroorlog door de troepen van Cromwell verwoest. Fragmenten zijn bewaard en bij de restauratie gebruikt. In 1975 keerde het kruis terug op deze plaats.
Er kwamen hier vroeger veel entertainers naar deze plek om op te treden. Dit is ook de plek van de stadsomroeper, die nog steeds in de zomermaanden, van dinsdag t/m zaterdag, om twaalf uur stipt een proclamatie deelt.

High Cross, Chester
The Rows, Chester
Chester wandelroute: Bridge Street

St Peter’s Church

Naast de High Cross staat St Peter’s Church die ooit door de Saksen is gesticht. Het exterieur dateert uit 1887, maar het interieur is uit de 14e en 15e eeuw.

Ga rechtdoor (met een kleine knik) Bridge Street in.

Bridge Street

Hier zie je weer prachtige vakwerkhuizen. We lichten er enkele uit, maar vergeet ook zeker niet naar de rest te kijken. Op nummer 20-24 vind je de Dutch Houses uit 1670, de gedraaide pilaren zouden uit de Nederlandse architectuur komen.

Aan je linkerhand zie je St Michael’s Arcade, gebouwd in 1910. De oorspronkelijk gevel was bedekt met dakpannen. Door potresten van de inwoners zijn deze verwijderd en is het de ingang geworden die je nu kan zien.

In de Romeinse tijd was dit de plek van de baden, resten van het verwarmingsstelsel is nog te zien achterin het café (Bridge Cafe & Bistro) op nummer 39. Wil je meer hiervan weten? Bezoek dan Deva Roman Centre (devaromancentre.co.uk ) in Pierpoint Lane, rechts van deze straat.

De laatste winkel die we uitlichten in deze straat is de Three Arches, uit de 13e eeuw. Het is de oudste winkelpui van Engeland. De bogen zijn nu wel ingesloten in een 18e eeuwse gevel, daarachter zit nog wel een groot 14e-eeuws stenen huis.

St Michael’s Church/ Sick to Death

Op de hoek met Pepper Street staat St Michael’s Church. Er stond hier al een kerk in de 12e eeuw, al is het gebouw wat er nu staat grotendeels uit 1850. In 1972 is de kerk overbodig verklaard en inmiddels is er Sick to Death in gevestigd. Een museum over medicijnen en ziektes, zoals de pest, en de geschiedenis daarvan.

Steek de weg over en vervolg de weg die nu Lower Bridge Street heet.

St Michael’s Church/ Sick to Death, Chester
Tudor House, Chester
Ye Olde King’s Head, Chester

Lower Bridge Street

Aan je rechterhand zie je de Falcon Inn, vroeger het herenhuis van de Grosvenor familie (nu Dukes of Westminster), die een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de stad. Ooit had dit gebouw ook een galerij, helaas is deze in 1643 gesloten.

Het Tudor House aan je linkerhand beweerde ooit het oudste huis te zijn, ondanks dat er 1503 op het huis staat, denken expert toch eerder aan 1603.

Ye Olde King’s Head was het thuis van vier generaties Randle Holmes. De eerste was burgemeester van Chester. Alle vier beschilderde ze herdenkingsborden en luiken, die nog steeds her en der in de stad te vinden zijn.

De pub is vernoemd naar Charles I, die ooit in het Gamul House iets verderop verbleef. Dit was na een nederlaag van zijn leger in 1645. Achter de stenengevel (1700) zit nog een vakwerkhuis.

Tegenover Gamul House zit St Olave’s, een 12e-eeuwse kerk gewijd aan Koning Olaf van Noorwegen. In deze regio woonden in de Saksische tijd veel Noren die huiden looiden.

Ga voor het Gamul House naar links, Castle Street in. Houdt bij de rotonde rechts aan en ga Grosvenor Street in.

St Olave’s, Chester
Grosvenor Museum, Chester
Chester Castle

Grosvenor Museum

Dit gratis museum is geopend in 1886 door onder andere kinderboekenschrijver Charles Kingsley. Het Grosvenor Museum (grosvenormuseum.westcheshiremuseums.co.uk ) herbergt collecties over de geschiedenis van Chester, het kunst- en zilver erfgoed en de natuurgeschiedenis. Hier kom je meer te weten over het leven tijdens de Romeinse militaire bezetting en kun je het Period House bezoeken, met kamers uit de 17e eeuw tot de jaren 1920.

Heb je het museum bezocht? Dan kun je de zijuitgang nemen. Anders vervolg je de Chester wandelroute gewoon door de volgende straat rechts, Brunce Street, in te gaan. Je bent nu weer in Castle Street, ga weer rechts, maar nu voor het einde links. Je komt nu op het terrein van Chester Castle.

Chester Castle

Eerst zie je links het Military Museum, hier kun je wapens, uniformen en medailles zien van lokale eenheden. Daterend vanaf de 17e eeuw.

Rechts zie je de ingangspoort van het kasteel. Herbouwt tussen 1788 en 1822 door Thomas Harrison. Net zoals  de Crown Court en County Hall, die je links kan zien. Harrison was een architect die de Griekse stijl hanteerde.

Het originele kasteel dateert van 1070 en is gesticht door Hugh Lupus. Lupus was de neef van Willem de Veroveraar en kreeg dit gebied onder beheer na de Slag bij Hastings. Van het vroegere kasteel is weinig over. Het oudste gedeelte wat nog zichtbaar is, is de 13e eeuwse Agricola Tower, links achterin. Helaas niet open voor publiek.

In 1277 begint Edward I vanuit Chester Castle zijn veroveringstocht van Wales. Ruim een eeuw later bezoekt koning Richard II Chester frequent. Hij waardeert de stad zo dat hij Cheshire in 1398 uitroept tot prinsdom. Dit duurt echter niet lang. Henry Bolingbroke, die het jaar daarop koning wordt, trekt de status van vorstendom Cheshire in.

Ga linksaf voor de Crown Court het poortje door.

Chester Castle

St Mary’s Church

Hier zie je rechts St Mary’s Church. Bij deze middeleeuwse kerk liggen de graven van gevangenen die zijn geëxecuteerd.

Houdt rechts aan in St Mary’s Hill tot je bij de rivier de Dee uitkomt. Hier kun je links de stadsmuur op via de helling.

Bridgegate en Old Dee Bridge

Je staat nu bovenop de Bridgegate uit 1782. Ooit stond hier de middeleeuwse Welshgate, de enige toegang tot de stad vanuit Wales. Het kent dan ook vele aanvallen vanuit Wales, waardoor er strenge regels gelden voor de Welsh.

Rechts van je zie je de Old Dee Bridge, waarover de Welsh vroeger moesten om de stad te bereiken. De brug dateert uit de 14 en 15e eeuw, voorheen waren het houten bruggen. Hier stond ooit ook een enorme watertoren, om de stad van water te voorzien. Deze is echter vernietigd, net als de wachttoren die hier ooit stond.

Links van de brug zie je een oude molendam uit de 11e eeuw, waar water molens aanstuurde. Het Britse liedje The Jolly Miller of Dee is hier ontstaan.

St Mary’s Church
Bridgegate, Chester
Old Dee Bridge, Chester

Bear and Billet Inn

Het gebouw aan de linkerkant van de straat links van je is de Bear and Billet Inn uit 1664. Het gebouw kent maar liefst meer dan duizend ruiten. Bovenin zitten luikjes voor de graanvoorraad op zolder. Dit was het herenhuis van Earls of Shrewsburry die de eigenaar was van de helft van de brug. Zodoende mochten ze tol eisen bij de poort (wat tot 1885 gebeurde). Het is een herberg geworden in de 18e eeuw.

Vervolg je weg op de stadsmuur.

De Chester stadsmuur

De stadsmuren van Chester zijn de langste en meest complete van het land. De eerste muren zijn gebouwd door de Romeinen in 79, ter verdediging van hun fort van Deva. Deze muur bestond toen nog uit hout en aarde. Tussen 90 en 120 is de muur herbouwd in steen. Een groot deel van het noordelijke en oostelijke circuit van de muren volgt nog steeds de lijn van de Romeinse vestingmuur. De stad is aan het begin van de 10e eeuw door de Angelsaksische koningin Aethelflaeda, dochter van Alfred de Grote, versterkt als bolwerk tegen invallen van de Vikingen. Na de Normandische verovering van Engeland zijn de muren naar het westen en zuiden uitgebreid tot de huidige linie. In de burgeroorlog kregen ze het nog zwaar te voorduren, maar ze zijn hersteld in de 18e eeuw.

Het tweede trappetje wat je tegen komt op de muur is de Wishing Steps. De legende wil dat als je de trap op en af rent zonder adem te halen je droom uitkomt.

Loop door over de stadsmuur tot je links zes gelijke vakwerkhuizen ziet.

Bear and Billet Inn, Chester
Chester stadsmuren
Chester wandelroute: Nine Houses

Chester wandelroute: Nine Houses

Oorspronkelijk waren hier niet zes huizen, maar negen armenhuizen. Ze zijn ruim 350 jaar oud, vernieuwd in de jaren zestig, en gebouwd voor de armen. De bewoners mogen niet roken, moeten geheelonthouder zijn en ouder dan 65 jaar.

Roman Gardens

Wanneer je rechts van de muur kijkt zie je de Roman Gardens. Hier zie je de overblijfselen van Romeinse zuilengangen en een hypocaustum, die elders in de stad zijn opgegraven.

Ga hier de stadsmuur af en ga naar rechts Little Saint John Street op.

Roman Amphitheatre

Rechts zie je de overblijfselen van de Romeinse amfitheater, de grootste van Groot-Brittannië. Hier moedigde achtduizend toeschouwers gladiatorshows, militaire oefeningen, executies en dierengevechten aan.

Loop terug en ga voor de Roman Gardens naar links Souter’s Lane op. Loop door naar het water en ga linksaf.

Roman Gardens, Chester
Roman Amphitheatre
Roman Amphitheatre

The Groves

Dit gebied staat bekend als The Groves en bevat een Edwardiaanse kiosk. Iets verderop zie je voetgangersbrug Queens Park Bridge. Deze brug, is in 1932 geopend, is de tweede hangbrug op deze plek en was een vervanger van een Victoriaanse brug.

Ga bij de brug linksaf, ga de trappen op en ga links het ijzeren hek door.

St John’s Church ruïne

Van 1075 tot 1102 was de St John’s Church de kathedraal van de stad, het was toen waarschijnlijk groter dan het nu oogt. In de ruïne is een middeleeuwse muurschildering van Johannes de Doper.

Laat de kerk rechts liggen en ga links terug langs de Roman Amphitheatre. Neem de overkant van de straat en zie bijna bij de stadsmuur de Romeinse overblijfselen van de Roman South East Corner Tower. Ga de stadsmuur weer op bij Newgate en loop verder over de muur.

Je loopt voorbij Thimbleby’s Tower, een verdedigingstoren die vroeger dag en nacht bemand was. De 14e eeuwse ruïne is door het glas te zien.

Voor de Chester wandelroute loop je verder over de stadsmuur.

Queens Park Bridge
St John’s Church ruïne
Cardiff wandelroute: Newgate

Chester wandelroute: Eastgate Clock

Je komt nu bij een zeer bekend beeld van Chester. Op de 18e eeuwse poort (die toentertijd een 12e eeuwse poort verving), staat de Eastgate Clock. Deze is hier geïnstalleerd in 1899 ter ere van het diamanten jubileum van Queen Victoria in 1897.

Rechts van je zie je Foregate Street, de Romeinse weg richting York. Aan je rechterhand zie je Blossoms Hotel, een oude herberg (1650), voor bootpassagiers richting Ierland.

Ga na de poort rechts de stadsmuur af, sla onderaan rechtsaf Eastgate Street in.

Thimbleby’s Tower, Chester
Eastgate Clock
Blossoms Hotel

Eastgate Street

Links zie je het Victoriaanse Grosvenor Hotel, ontworpen door Penson om de Grosvenor familie te eren.

Rechts zie je een trap naar Godstall Lane, een gezellig steegje. In de middeleeuwen waren er veel van dit soort steegjes (toen waarschijnlijk minder gezellig).

Links is het voormalige Brown’s Department Store (Debenhams), met drie verschillende architectonische stijlen door Penson; een van de vroegste voorbeelden van de victoriaanse opleving, klassiek en hoge victoriaanse gotiek. Het heeft een 13e-eeuwse crypte.

Rechts is Ye olde Boot Inn, een oude herberg met een 17e-eeuws interieur.

Loop rechtdoor voorbij High Cross, Watergate Street in.

Victoriaanse Grosvenor Hotel
Chester wandelroute
Ye olde Boot Inn

Watergate Street

Links op nummer 9 is God’s Providence House uit 1652. De inscriptie op het huis (vertaald: ‘God’s Voorzienigheid Is Mijn erfenis’) kwam er nadat de bewoners van het huis gespaard werden van de plaag. Chester had maar liefst tien uitbraken in de 16e en 17e eeuw.

Bij het gebouw ernaast kun je in de kelder de grootste middeleeuwse crypte van Chester zien (door het raam). Daarnaast staat dan weer één van de best bewaarde herenhuizen in The Rows.

Iets verderop links zie je Bishop Lloyd’s Palace uit 1615, een van de mooiste gedecoreerde vakwerkhuizen. Vernoemd naar George Lloyd, bisschop van Chester.

Aan je rechterhand zie je Guildhall, voorheen Holy Trinity Church. Oorspronkelijk uit 1188, maar herbouwd rondom 1860 door J Harrison. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is het thuis van 23 middeleeuwse gilden.

Steek St Martins Way over om de Chester wandelroute te vervolgen.

Links zie je Stanley Palace uit 1591, dit was de stadswoning van de Stanley familie, wie de rechten had over Watergate, de poort vanuit de haven. Het schijnt er te spoken, de Grey Lady en de geëxecuteerde koningsgezinde eigenaar worden hier nog wel eens gezien.

Loop door naar Watergate, ga linksaf voor de poort Nuns Road op, ga rechts de stadsmuur op, weer richting de poort.

God’s Providence House
Chester wandelroute
Bishop Lloyd’s Palace

Chester stadswandeling: The Roodee

Ooit waren hier de havens van Chester, deze slipte in de 16e eeuw echter dicht en boten die hier ooit aanmeerde gingen naar kleine steden zoals Liverpool.

Links zie je de oudste renbaan van het land, georganiseerde paardenraces begonnen hier in 1539. The Roodee is een Saksische naam en betekent ‘een kruis op een eiland’. Van het kruis wat echt heeft bestaan is nog maar een stompje over.

Loop verder over de stadsmuur, over de spoorbrug.

Bonewaldesthorne’s Tower

Op de hoek van de stadsmuur staat Bonewaldesthorne’s Tower, vernoemd naar een gouverneur in het leger van de koning tijdens de Engelse Burgeroorlog. Ooit stond deze toren in het water zodat de haven in de gaten gehouden kon worden. Ook de watertoren aan de linkerkant is gebouwd om de haven te beschermen in 1332.

Ga de hoek om en vervolg de wandelroute over de stadsmuur.

Goblin Tower

Je komt nu bij Goblin Tower, soms ook Pemberton’s Parlour genoemd (naar burgemeester Pemberton, 1730). In 1914 zijn hier een aantal Saksische munten gevonden, sommige geslagen in Chester zelf.

Links zie je de Northgate Locks (sluizen), gebouwd in 1779 door ingenieur Telford als gedeelte van de Shropshire Union Canal. Hiermee wordt Chester verbonden met Birmingham en Ellesmere Port. In de 19e eeuw was Chester een drukke kanaalhaven, toen lag het hier dus vol met de typisch Britse narrowboats.

Je loopt nu over de moderne St Martin’s Gate.

The Roodee, Racecourse
Bonewaldesthorne’s Tower
Goblin Tower

Morgan’s Mount

Links zie je Morgan’s Mount, genoemd naar kapitein Morgan die het bevel voerde over een geschutsbatterij tijdens de Engelse Burgeroorlog. De welvarendere gezinnen in Chester waren royalisten dus was de stad voor Charles I. De stad is daarom gebombardeerd en aangevallen. Vanaf oktober 1644 is het zelfs omsingeld, zodat de bewoners uithongerden. Ze gaven zich uiteindelijk in februari 1646 over.

Chester wandelroute: Northgate Street

Wanneer je over de stadsmuur Northgate Street op gaat, sta je even stil. Je staat nu op Northgate, een Georgiaanse bouwwerk uit 1810. Het verving toen een middeleeuwse poort, waar ook een beruchte gevangenis in zat.

Aan de rechterkant zie je waar het trottoir door de Bluebell Inn loopt. Het gebouw dateert uit het einde van de 15e eeuw en begon zijn leven als twee huizen.  

Links zie je, met de groene koepel, Bluecoat School. Opgezet in 1717 door Bisschop Stratford om ‘de groei van ondeugd en losbandigheid’ te bestrijden. De jongens die hier naar school gingen droegen een blauw schooluniform, wat je nog kan zien aan het beeldje boven de ingang. De school sloot zijn deuren in 1949.

Chester wandelroute
Bluebell Inn
Bluecoat School

Rufus Court

Iets verderop kun je rechts Rufus Court in, een kleine binnenplaats met winkels en cafés.

De Chester wandelroute gaat weer verder over de stadsmuur.

Phoenix Tower / King Charles Tower

De Phoenix Tower uit 1613 wordt zo genoemd naar het feniks-symbool boven de deur. Dit was het symbool van de gilde voor schilders, kantoorboekhandelaren, glazeniers en borduursters. Zij hielden hier hun vergaderingen.

Vanaf hier zag koning Charles I in 1645 zijn verslagen leger, met meer dan 7.000 verliezen, vluchten van de Slag bij Rowton Moor. Een kogel ging hier rakelings langs de koning en doodde de kapitein naast hem. Sindsdien heeft de toren ook zijn naam.

Rechts zie je Deanery Field, in de Romeinse tijd stonden er barakken van het 20ste Legioen. Elk blok herbergde tachtig mannen en de centurio (een officier).

Ga bij de volgende trappen ga je de stadsmuur af.

Rufus Court
Chester wandelroute - kanaal
Phoenix Tower / King Charles Tower

Kaleyards Gate

Je staat nu bij Kaleyards Gate, een kleine poort in de stadsmuur. Deze was dan ook niet voor het grote publiek, maar puur voor de monniken van de abdij. Zo konden ze makkelijk naar de groentetuin buiten de muren. Edward I gaf hier persoonlijk toestemming voor, de poort moet alleen gesloten worden om 9 uur ’s avonds om indringers buiten te houden.

Ga hier rechts Abbey Street in, je komt op Abbey Square. Je kunt links de kathedraal in.

Chester Cathedral

In 907 stond hier een Angelsaksische kerk, geweid aan St Werburgh, een Saksische prinses die kloosters in deze regio heeft opgezet. Haar overblijfselen zijn hier in 875 heengebracht om veilig te stellen van Deense aanvallers. In de Middeleeuwen was het een pelgrimsoord.

Hugh Lupus veranderde in 1093 de kerk in de Benedictijner abdij van St Werburgh. De Engelse reformatie in de jaren 1530 leidde tot de ontbinding van de kloosters, waaronder de abdij. De abdij kreeg echter al snel een nieuw leven als de nieuwe kathedraal van Chester en is sinds 1541 de zetel van de bisschop van Chester.

Verlaat de kathedraal, als je deze hebt bezocht, weer via Abbey Square. Verlaat het plein door de poort (Abbey Gateway) aan de andere kant dan waarop je het plein opkwam. Je bent nu weer waar de Chester wandelroute begon.

We horen graag of je van deze stadswandeling hebt genoten, je kunt hieronder een berichtje achterlaten.

Abbey Street
Chester Cathedral
Chester Cathedral

Bereikbaarheid Chester wandelroute

Je kunt makkelijk aan de randen van Chester parkeren. Bij het kasteel zijn er bijvoorbeeld meerdere parkeervelden. Vanaf Little Roodee Car Park is het ongeveer tien minuten lopen naar het beginpunt van deze Chester wandelroute. Of je pikt de route op bij Chester Castle.

Wanneer je met de trein aankomt is het ongeveer een kwartier lopen naar het beginpunt van deze route. Je kunt ook de Chester wandelroute oppakken bij Eastgate Clock.

Foto’s Chester wandelroute

  • Start Chester wandelroute: Town Hall
  • Chester, The Rows
  • Chester, The Rows
  • High Cross, Chester
  • The Rows, Chester
  • Chester wandelroute: Bridge Street
  • St Michael’s Church/ Sick to Death, Chester
  • Tudor House, Chester
  • Ye Olde King’s Head, Chester
  • St Olave’s, Chester
  • Grosvenor Museum, Chester
  • Chester Castle
  • Chester Castle
  • St Mary’s Church
  • Bridgegate, Chester
  • Old Dee Bridge, Chester
  • Bear and Billet Inn, Chester
  • Chester stadsmuren
  • Chester wandelroute: Nine Houses
  • Roman Gardens, Chester
  • Roman Gardens, Chester
  • Roman Amphitheatre
  • Roman Amphitheatre
  • Queens Park Bridge
  • St John’s Church ruïne
  • Cardiff wandelroute: Newgate
  • Thimbleby’s Tower, Chester
  • Eastgate Clock
  • Chester wandelroute
  • Blossoms Hotel
  • Victoriaanse Grosvenor Hotel
  • Chester wandelroute
  • Ye olde Boot Inn
  • Chester wandelroute
  • Bishop Lloyd’s Palace
  • The Roodee, Racecourse
  • Bonewaldesthorne’s Tower
  • Chester wandelroute
  • Goblin Tower
  • Bluebell Inn
  • Bluecoat School
  • Rufus Court
  • Chester wandelroute - kanaal
  • Phoenix Tower / King Charles Tower
  • Abbey Street
  • Chester Cathedral
  • Chester Cathedral

Meer informatie

Nog niet genoeg gehad van de stad na deze Chester wandelroute? Bekijk onze Chester pagina.

Wil je verder in de buurt kijken? Bekijk onze North West England.



Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.