Gepubliceerd op 14 september 2025 | Laatst aangepast op 15 september 2025
In het noorden van Engeland, midden in de North Pennines, stroomt de Tees rivier. Hij daalt hier af langs twee watervallen die totaal verschillend zijn, maar goed te combineren in één wandeling. Bij High Force dondert het water in één rechte val naar beneden, een paar kilometer verder spreidt Low Force zich juist uit over meerdere treden. Het is zo’n heerlijke plek waar je makkelijk een halve dag rondloopt, maar het kan ook korter. Je ziet donkere rotswanden tot planten die je zelden ergens anders ziet. In dit artikel neem ik je mee naar dit deel van Teesdale, met aandacht voor de natuur, de routes en een paar praktische dingen die handig zijn om te weten.
North Pennines
Teesdale ligt in de North Pennines, een van de meest ongerepte streken van Engeland. Geen grote steden of drukke wegen, maar wel glooiende heuvels, open hoogten en opvallend donkere rotswanden. Juist die combinatie geeft het landschap zijn eigen karakter. De regio is daarom erkend als National Landscape én UNESCO Global Geopark. Dat heeft vooral te maken met de bijzondere geologie.
Onder de heuvels loopt een harde laag vulkanisch gesteente: de Whin Sill. Deze massieve rotslaag is zo’n 295 miljoen jaar oud en duwt op sommige plekken door het aardoppervlak heen, waardoor steile kliffen ontstaan. Dezelfde steen vormt ook de ondergrond van delen van Hadrian’s Wall en kastelen als Bamburgh. In Teesdale zorgt hij ervoor dat de River Tees niet geleidelijk afdaalt, maar plotseling over de rand stort. Precies dat is het gebied bij High Force en Low Force.
Upper Teesdale
Het bovenste deel van de vallei, Upper Teesdale, staat bekend om de watervallen van de River Tees. De rivier ontspringt op Cross Fell, met 893 meter de hoogste top van de Pennines. Vanaf daar zoekt het water zijn weg naar de Noordzee. In dit deel van de route verandert het landschap: hellingen en kliffen wisselen open graslanden af, terwijl stenen oevers de rivier begrenzen.
Langs de Tees zie je sporen van eeuwenlang gebruik: muurtjes van stapelsteen, kleine boerderijen en restanten van mijnbouw. Toch overheerst de ruimte. De afgelegen ligging heeft ervoor gezorgd dat de natuur zich hier op eigen wijze heeft ontwikkeld. Onder de grond ligt een mengsel van kalksteen, zandsteen en het donkere doleriet van de Whin Sill, dat samen voor een grote variatie aan bodems zorgt.
Die variatie zie je terug in de planten. Sommige soorten vind je in Engeland nog maar op een paar plekken, zoals de Teesdale violet, de vleesetende alpine butterwort en de opvallende spring gentian. Ook voor vogels is het dal aantrekkelijk: waterspreeuwen duiken in de rivier, buizerds cirkelen boven de hellingen en soms laat zelfs een kiekendief zich zien.
High Force waterval
High Force is zonder twijfel de bekendste waterval van de River Tees. Hier stort het water in een rechte lijn ruim twintig meter naar beneden, recht over de donkere rand van de Whin Sill. Het is een krachtig gezicht, vooral na veel regen, wanneer de rivier het hele rotsfront vult en met veel geluid naar beneden gaat.
De River Tees heeft zich hier door de eeuwen heen ingesneden in de zachtere gesteenten onder het harde doleriet van de Whin Sill. Daardoor ontstond een rechte val, met onderaan een breed uitgeslepen bassin. In de winter raast het water in meerdere stromen naar beneden. Ik was er in de zomer, wanneer de kracht minder is, en er slechts een waterstraal te zien is (zoals op de foto te zien is).
High Force trekt al eeuwen bezoekers. In de 18e en 19e eeuw kwamen schilders, dichters en wandelaars hier om de natuur te ervaren. Zo schilderde J.M.W. Turner de waterval in 1816. Tegenwoordig is de plek makkelijker bereikbaar.
Bezoektips
Je kunt de waterval van dichtbij bekijken, tegen betaling, via een pad dat begint tegenover het High Force Hotel. Dat leidt je in ongeveer tien minuten naar een uitkijkpunt bij de voet van de val. Hierna loop je via de bossen weer terug. Hier kun je in het voorjaar boshyacinten vinden. Wie liever van een afstand (of gratis) kijkt, kan de Pennine Way volgen aan de overkant van de rivier. Daar zie je de volle breedte van de waterval in het landschap liggen.
Low Force
Waar High Force vooral opvalt door zijn hoogte en kracht, laat Low Force juist een andere kant van de River Tees zien. Hier stroomt het water over een reeks lage rotsranden, breed uitgespreid. Bij hoge waterstand ontstaan er brede stromen die het water als een soort natuurlijke trap laten dalen.
Ook bij Low Force zie je de invloed van de Whin Sill, maar in een vriendelijker vorm. Het donkere gesteente vormt hier een drempel in de rivier, waar het water overheen stroomt in plaats van er vanaf te vallen. In de omgeving zie je sporen van vroegere landbouw en mijnbouw, maar het landschap heeft veel van zijn natuurlijke uitstraling behouden. De Low Force voelt minder imposant aan dan zijn grote broer, maar ik vond hem daarom eigenlijk veel mooier.
Bezoektips
Low Force ligt iets stroomafwaarts van High Force en is bereikbaar via de Pennine Way of vanaf het bezoekerscentrum van Bowlees. Ik heb de wandelroute over de Pennine Way gelopen, langs de rivier de Tees. Het is een prachtige route die opzich al de moeite waard is. Ik ben dezelfde route teruggelopen, maar je kunt ook de gehele High Force & Bowlees Geotrail lopen.
Wynch Bridge
Bij de waterval ligt de Wynch Bridge, een smalle hangbrug uit de 18e eeuw die oorspronkelijk is gebouwd voor mijnwerkers. Tegenwoordig mogen er officieel maar twee mensen tegelijk overheen. Dat is geen overbodige waarschuwing, want de brug beweegt flink mee met elke stap. Vanaf de andere kant heb je weer andere mooie uitzichten op de watervallen.
Geologie en natuur
De watervallen van Teesdale danken hun vorm niet alleen aan het water, maar vooral aan het gesteente waar de rivier doorheen loopt. De sleutel ligt bij de Whin Sill, een harde laag doleriet die ongeveer 295 miljoen jaar geleden ondergronds is ontstaan. Toen de zachtere gesteenten erboven en eromheen in de loop van miljoenen jaren verdwenen, bleven de donkere kliffen en richels van de Whin Sill zichtbaar in het landschap. Je ziet deze rotslaag niet alleen bij High en Low Force, maar ook terug in andere iconische plekken in Noord-Engeland, zoals Hadrian’s Wall en Bamburgh Castle.
Het landschap is gevormd door natuur, maar ook door mensen. Eeuwenlang werd het gebied gebruikt voor landbouw en mijnbouw, en die geschiedenis is nog steeds zichtbaar in de vorm van muurtjes, ruïnes en oude paden. Tegelijk is de menselijke invloed relatief kleinschalig gebleven, waardoor het landschap zijn open karakter heeft behouden.
Flora & fauna
Wat Teesdale extra bijzonder maakt, is de grote variatie in bodemtypes op korte afstand van elkaar. Kalksteen, zandsteen en doleriet wisselen elkaar af, en dat zorgt voor een ongewoon rijke plantengroei. Sommige soorten komen vrijwel nergens anders in Engeland voor. Denk aan de Teesdale violet, een klein paars bloempje dat alleen hier groeit, of de alpine butterwort, een vleesetend plantje dat insecten verteert voor extra voeding. In het voorjaar bloeit ook de felblauwe spring gentian, een soort die eerder in bergachtige gebieden thuishoort dan op Engelse heuvels.
Die biodiversiteit is een van de redenen waarom Upper Teesdale is aangewezen als beschermd natuurgebied. Ook vogels voelen zich hier thuis: waterspreeuwen zoeken insecten in de rivier, kieviten nestelen op open grasland en boven de heuvels zie je vaak buizerds of, met wat geluk, een kiekendief cirkelen. In de bossen vind je ook de koolmees, pimpelmees, grote gele kwikstaart en boomklevers.
Wandelroutes rond High Force en Low Force
Rond High Force en Low Force liggen meerdere wandelroutes waarbij je één of beide watervallen kan zien. Sommige zijn kort en eenvoudig, andere vergen meer tijd en een goede conditie. Dankzij het netwerk van paden, waaronder de bekende Pennine Way, kun je het gebied precies zo verkennen als je zelf wilt.
High Force Waterfall Trail (30 minuten)
Als je High Force van onderen en dichtbij wil zien zul je de High Force Waterfall Trail moeten lopen. Dit is een makkelijke route die wordt onderhouden door het Raby Estate, hierdoor wordt er een kleine entree van een paar pond gevraagd (In 2025 was dit 3,95 en 10 pond voor een familie). De wandeling begint vanaf het High Force Hotel, waar ook een parkeerplaats is (tegen betaling).
Het grindpad naar de waterval is makkelijk met slechts een klein hoogteverschil. Onderweg word je al getrakteerd op een prachtig uitzicht op de waterval. Bij de waterval zelf kun je een trapje omlaag naar het water. Hierna ga je de trap op het bos in. Mocht dit niet gaan, kun je over hetzelfde pad terug gaan.
Praktisch
- Afstand: De route is zo’n 1,5 km
- Duur: ongeveer 30 minuten heen en terug (inclusief korte stop)
- Toegang: via het terrein van High Force Hotel, met entree
- Voorzieningen: toiletten, parkeerplaats en horecagelegenheid bij het hotel, rondleidingen op zondag om 11 uur.
- Meer informatie: www.raby.co.uk/high-force/
The Pennine Way (diverse afstanden)
Langs de Tees loopt de langeafstandswandelroute The Pennine Way. Er zijn hier diverse mogelijkheden. Je kunt hem helemaal (431 km) lopen, waardoor je automatisch langs de High en Low Force loopt. Je kunt ook een enkele etappe lopen, zoals bijvoorbeeld van Middleton-in-Teesdale naar Dufton (34 km) waarbij je langs de watervallen komt. Of je loopt alleen het stuk tussen de watervallen (2,5 km).
Een van de bekendste etappes van de Pennine Way loopt van Middleton-in-Teesdale naar Dufton, een traject van ruim 34 kilometer. Op dit stuk volg je de River Tees door een afwisselend landschap, met onderweg drie indrukwekkende watervallen: Low Force, High Force en Cauldron Snout. De route staat bekend als een van de hoogtepunten van de hele Pennine Way. De etappe is lang, maar minder zwaar dan de rest van de route. Dit is omdat dit gedeelte relatief weinig hoogteverschillen kent. Je kunt het traject verkorten door je route bij de Low Force waterval te beginnen, al snoep je daar maar zo’n 5 km van de totale afstand mee af.
Vanaf Middleton-in-Teesdale wandel je eerst ontspannen door bloemrijke weiden en langs de rivier. Daarna verandert het landschap en verschijnen de eerste watervallen. Eerst Low Force, daarna kom je bovenlangs High Force. Bij Cauldron Snout, waar de rivier zich een weg baant tussen rotsen, staat er een stevige klim op je te wachten. Na deze passage gaat het pad verder over de open heide en moorlands, richting het prachtige High Cup. Dit is een diepe U-vormige vallei die vaak als een van de mooiste uitzichten van Noord-Engeland wordt gezien.
Praktisch
- Afstand: 34 km als je van Middleton-in-Teesdale naar Dufton loopt. 2,5 km als je van waterval naar waterval loopt.
- Duur: 9 tot 11 uur, afhankelijk van tempo en pauzes
- Startpunt: Middleton-in-Teesdale of Bowlees Visitor Centre
- Toegang: vrij toegankelijk
- Voorzieningen: Je kunt uitstapjes maken buiten te route om, maar op de route zelf zijn er geen voorzieningen.
- Let op: route is afgelegen; goede voorbereiding en uitrusting zijn essentieel. Zorg ook dat je terug kunt komen, er is geen busverbinding op deze route.
- Meer informatie: www.nationaltrail.co.uk/trails/pennine-way/
High Force & Bowlees Geotrail (2,5–3 uur)
De High Force & Bowlees Geotrail is een rondwandeling van ongeveer 6,5 tot 8 kilometer door de Teesdale-vallei. De route verbindt de watervallen High Force en Low Force, maar geeft je meer informatie over de omgeving. Onderweg vind je meerdere informatiepanelen die uitleg geven over de geologische geschiedenis van het gebied. Het is een leerzame tocht, zonder dat het zwaar of ingewikkeld wordt. En de borden kun je natuurlijk ook gewoon overslaan en alleen maar genieten van de omgeving.
De wandeling start bij het Bowlees Visitor Centre, waar je een routefolder kunt meenemen met extra achtergrondinformatie. Vanaf daar loop je richting de Tees, steek je via een voetgangersbrug de rivier over en bereik je al snel Low Force. Je vervolgt het pad stroomopwaarts langs weilanden en bossen richting High Force. Dit is een extra stukje aan de route, maar het is zonde om hem niet te lopen.
Na een blik op de bovenkant van High Force (en eventueel een bezoek aan de voet via het pad vanaf het hotel), volg je een alternatieve route terug naar Bowlees. Je loopt over open terrein, langs rotsformaties en een diverse begroeiing. Waar andere wandelingen vooral gericht zijn op natuur en uitzicht, geeft de Geotrail je ook inzicht in het ‘waarom’ van het landschap. Je leert hoe de Whin Sill is ontstaan, waarom juist hier zeldzame planten groeien, en hoe het landschap zich gevormd heeft sinds de ijstijd.
Praktisch
- Afstand: 6,5 tot 8 kilometer (rondwandeling, met of zonder High Force)
- Duur: 2,5–3 uur, inclusief stops
- Startpunt: Bowlees Visitor Centre
- Toegang: gratis, folder verkrijgbaar bij het bezoekerscentrum of via de link hieronder.
- Voorzieningen: horeca en toiletten bij Bowlees en High Force Hotel
- Meer informatie: Download de pdf van de wandelroute
Praktische tips voor wandelen bij High & Low Force
- Schoeisel: Draag stevige wandelschoenen; veel paden zijn onverhard en kunnen modderig of glad zijn bij regen.
- Honden: Honden zijn welkom, maar houd ze aangelijnd in verband met vee en andere bezoekers.
- Weer & seizoenen: De routes zijn het hele jaar door toegankelijk. In de lente en herfst zijn de watervallen vaak het indrukwekkendst door de hogere waterstand en de kleuren in het landschap.
- Parkeren & toegang: Bij Bowlees Visitor Centre en High Force Hotel is betaald parkeren beschikbaar. Toegang tot de meeste routes is gratis, behalve het pad naar de voet van High Force (toegang via High Force Hotel).
- Voorzieningen: Toiletten en horecagelegenheden vind je bij Bowlees Visitor Centre en High Force Hotel. Onderweg zijn er geen faciliteiten, dus neem zelf drinken en snacks mee.
- Combineren van routes: De High Force Waterfall Trail is goed te combineren met de langere Geotrail of een stuk van de Pennine Way. Je kunt vanaf Bowlees Visitor Centre ook nog een extra wandeling maken (1,3 km, ongeveer 30 minuten) naar Summerhill Force en Gibson’s Cave .
- Navigatie: Mobiele dekking is in delen van Upper Teesdale beperkt. Download vooraf kaarten of wandelroutes als je buiten de gebaande paden gaat.
- Veiligheid: Blijf op de gemarkeerde paden, zeker bij de watervallen waar de rotsen nat en glad kunnen zijn.
Meer zien in de omgeving
Een wandeling langs de watervallen is natuurlijk het hoogtepunt van een bezoek aan de Teesdale, maar de directe omgeving heeft meer te bieden.
North Pennines
De North Pennines zijn veel groter dan alleen de vallei van de Tees. Wie verder wil kijken, kan richting de heidevelden van Cronkley Fell, de rotsige wanden van Falcon Clints of de bloemrijke weiden in het Teesdale National Nature Reserve. Veel van deze plekken zijn bereikbaar via de Pennine Way of zijpaden ervan. Op loopafstand van de watervallen ligt Gibson’s Cave, verscholen achter de smalle waterval Summerhill Force. De korte wandeling van slechts 1,3 km ernaartoe is al genoemd, maar ook als je de grot niet bezoekt, is de waterval de moeite waard. Volgens de overlevering hield struikrover William Gibson zich hier schuil in de 16e eeuw.
De North Pennines zijn een officieel Dark Sky Discovery Site. Door het gebrek aan lichtvervuiling zie je hier bij helder weer duizenden sterren, de Melkweg en soms zelfs vallende sterren. Bij Bowlees worden af en toe sterrenkijkavonden georganiseerd, met telescopen en uitleg van lokale astronomen. Zelfs zonder apparatuur is het uitzicht omhoog indrukwekkend, zeker als afsluiter van een wandeldag.
Meer informatie: https://northpennines.org.uk
Raby Castle
Op ongeveer een halfuur rijden van High Force ligt Raby Castle , een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen van Noord-Engeland. Eeuwenlang was het eigendom van de machtige familie Neville. Je kunt er door de zalen en tuinen dwalen, en in het omliggende park lopen herten vrij rond. Het is een mooie aanvulling op een dag in de natuur en het kasteel heeft zelf ook nog prachtige tuinen en een park waar je heerlijk kunt wandelen. Ik heb beide ook op één dag gecombineerd en had daarna nog tijd over voor een museum.
Barnard Castle
In de omgeving ligt op zo’n half uur rijden ook Barnard Castle, een marktplaats aan de Tees die zijn naam dankt aan het middeleeuwse kasteel dat hier nog altijd boven de rivier uittorent. Het kasteel herinnert aan de middeleeuwse machtsstrijd binnen Noord-Engeland. Daarnaast vind je in Barnard Castle het Bowes Museum , een 19e-eeuws museumgebouw in Franse stijl met een indrukwekkende kunstcollectie. Net buiten de stad liggen de ruïnes van Egglestone Abbey , een voormalige kloosterkerk in een prachtige omgeving.
Praktische tips voor je bezoek
Een dagtocht naar High Force en Low Force vraagt weinig voorbereiding, maar met een paar praktische zaken in je achterhoofd wordt je bezoek een stuk prettiger. Hier vind je de belangrijkste aandachtspunten op een rij.
Beste tijd om te gaan
De watervallen zijn het hele jaar door te bezoeken, maar het seizoen maakt wel verschil. In de winter en na zware regenval is High Force op z’n indrukwekkendst, met een brede, kolkende stroom. In de zomer is de omgeving lichter en groener, en zijn de paden vaak beter begaanbaar. Ook de herfst is een mooie periode, met kleur in het landschap en vaak nog voldoende water.
Bereikbaarheid en parkeren
Bowlees Visitor Centre
- Adres: Bowlees, Newbiggin, Barnard Castle DL12 0XE, Verenigd Koninkrijk
- Toegang: Vrije toegang tot de meeste wandelroutes.
- Parkeren: Betaling op basis van vrijwillige donatie.
- Openbaar vervoer: Te bereiken met bus 73 op de route Langdon Beck – Barnard Castle, halte Hotel. Rit vanuit Bernard Castle duurt ongeveer 40 minuten.
- Voorzieningen: café, toiletten, informatiepunt, picknickplekken.
High Force Hotel
- Adres: Alston Rd, Middleton-in-Teesdale, Forest-in-Teesdale, Barnard Castle DL12 0XH, Verenigd Koninkrijk
- Toegang: Tot het pad naar de voet van High Force is betaald. Je kunt hier ook naar de Pennine Way lopen, met zicht vanaf bovenaf.
- Parkeren: Tegen betaling (vanaf ca. £4).
- Openbaar vervoer: Te bereiken met bus 73 op de route Langdon Beck – Barnard Castle, halte Telephone Kiosk. Rit vanuit Bernard Castle duurt ongeveer 35 minuten.
- Voorzieningen: hotel, pub, toiletten, oplaadpunt voor elektrische auto’s.
Eten, drinken en overnachten
Tijdens je wandeling kom je niet veel tegen, maar er zijn een paar plekken waar je wat kan eten en drinken of kunt blijven overnachten.
Horeca
- Bowlees Visitor Centre: Klein café met koffie, thee, cakes en eenvoudige lunchopties. Populair bij wandelaars en gezinnen. Binnen en buiten zitgelegenheid.
- High Force Hotel: Hotel met pub en restaurant, direct aan de parkeerplaats. Serveert (lekkere) warme maaltijden, drankjes en traditionele gerechten. Ook geschikt voor een stevige lunch of pint na een wandeling.
- Middleton-in-Teesdale: In dit nabijgelegen dorp vind je meerdere pubs, cafés en een tearoom. Ideaal voor wie iets meer keuze zoekt of later op de dag nog wat wil eten.
Overnachten
- High Force Hotel : Ik verbleef in dit hotel, vlakbij de waterval. Goed uitgangspunt voor vroege wandelingen of avondfotografie. Reserveren aanbevolen, zeker in het weekend.
- Middleton-in-Teesdale : Verschillende B&B’s, kleine hotels en vakantiehuisjes. Een goede uitvalsbasis met dorpsvoorzieningen, zonder dat het te toeristisch aanvoelt.
- Campings in de omgeving: Verspreid door Teesdale liggen een aantal kleinschalige campings zoals Leekworth Caravan Park.
- Bekijk de mogelijkheden in de regio via Booking.com of Holidaycottages.co.uk .
Meer informatie
Lees over mijn bezoek aan de watervallen in Roadtrip Durham: 3 dagen langs kastelen, stoomtreinen en natuur
Of lees meer over County Durham, North East England / Noordoost-Engeland of Engeland in het algemeen.
